Голосник

Туристычне отворіня стежкы зо Свіржовы Руской

Маґурскій Нацийональний Парк просит на отворіня пути в неістнуючым днес лемківскым селі Свіржова Руска. Подія пройде в неділю, 18. жолтня (октобра) т.р.

Орґанізаторы заявляют, же в тым дни одбудут ся дві прогулькы при асисті працівника МНП. Перша зачне ся о 10.00 год. з кінця лемківского села Святкова Велика і поведе ексурсників до Перевалу Майдан. Сес перевал лежыт в середущій части Низкого Бескіду попри горах Марешка і Маґура. Перед выгнанями через Майдан вела пут з Бортного до Свіржовы Руской. Днес є она такой непереіздна.

Друга прогулька зачне ся о 12.00 год. Участникы з Перевалу Майдан дойдут до лемківского цмонтеря в неістнуючій днес Свіржові.

Долгіст єдной стежкы то ок. 4 км. На афішы долов – капличка Святой Родины долота Івана Шатыньского з Незнайовы.

stezka_swirzowa


Свіржова Руска то неістнуюче днес русиньскє село на середущій Лемковині. Село возникло правдоподібні в 1574 р., хоц неє оно выміняне в податковых списах з 1581 і 1629 р. Перший раз інформациі про село являют ся в 1665 р. Подля устных передань, першыма жытелями села были Русины з Підкарпатской Руси. За том теорийом промовлят тото, же вельо околичных назв місцевости має підкарпатскы коріня. В 1680 р. в селі находили ся 4 ґаздівкы, єдна безрільна хыжа та млин. В 1765 р. Свіржова чыслила уж 27 ґаздівок. Окрем шолтыса, в селі жыл тіж крайник – адміністратор сел входячых до Бічского Староства. 21. липця (юлия) 1770 р. на териториі села прошла битва конфедератскых войск Пулаского з росийскым одділом. Свіржова была окремом парафійом до 1797 р., коли тамтышня грекокатолицка церков была прилучена до парафіі в Святкові Великій.

Придавник Руска в назві села являт ся перший раз в 1886 р. і правдоподібні был долучений як одріжніня русиньского села од лежачой кавалькык дале Свіржовы Польской к. Коросна. Быти може назва походит од назвиска Свірж.

В 1908 р. в селі жыло 455 грекокатоликів і 6 Жыдів. Вчас І Світовой Войны Свіржова Руска была міцно знищена. В 1927 р. праві ціле село повернуло до православя. При грекокатолицкій конфесиі остали лем 2 родины. Православний храм побудувано недалеко грекокатолицкой церкви при головним пути села.

По закінчыню ІІ Світовой Войны, подібні як над інчы лемківскы села, так і над Свіржову Руску пришли чорны хмары. В червци (юнію) 1945 р. ціле село, за намовами і горозбами радяньскых комісарів выіхало до Росиі, забераючы зо собом вшыткы церковны утенсилиі. По тых подіях до села повернуло пару осіб, котры скорше были забраны на примусовы роботы до Німец. Жыли гын до 1947 р., тзн. до ганебного выгнаня в рамках злочыну Акциі Вісла.

Днес, Свіржова Руска то порожній простір природы, котрий належыт до Маґурского Нацийонального Парку.

cerkov_svirzowa2

Грекокатолицка Церков в Свіржові Рускій (1894-ок. 1950)

svirzowa_cerkow

Грекокатолицка Церков в Свіржові Рускій (1894-ок. 1950)

cerkwysko_svirzowa

… і смутна памятка по церкви… фот. www.beskid-niski.pl

Шеруй.

О авторі

Севериян Косовскiй

Народженый на чужыні. В 2014 році писал матуру з лемківского языка. Завершыл юридичный факультет Вроцлавского Університету. Окрем того што гев, час-до-часу дописує до часопису Бесіда. Любитель давной Лемковины. Годен годинами слуxати про втрачене лемківскє щестя. Актуальні веде веселый проґрам Чірч Ґрамофон (віторок і четвер по 21.00 год.). Контакт: seweryjan@lem.fm

Коментарі