Сумар дня на 21. квітня 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 21. квітня 2026 р.

Нова публикация Стоваришыня «Руска Бурса»

Стоваришыня «Руска Бурса» в Ґорлицях печатало обшырну книжку посвячену істориі лаґру в Талергофі пн. «Талергоф. Лаґєр інтернуваня Русинів». Публикация єст в цілости по польскы і находят в ся в ній рефераты участників конференциі, яку в 2024 р., в 110. річницю початку поневолінь Русинiв в Талергофі, зрыхтувало Стоваришыня «Руска Бурса» во спілпрацы з Музейом Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях. Зобраны в томі тексты походят з ріжных бадавчых порядків i вказуют Талергоф як вельовымірове явиско. Домінуют історичны дописы, дополнены анализом джерел, рефлексийом над памятю. Не достаєме єднорідной синтезы, радше панораму проблему. Выданя обогачене єст цінныма материялами – документами і фотоґрафіями, а тіж дополнене о додатковы тексты, што пошырюют підняту проблематику заєдно о дослідничу, як і спільнотову перспективы. Книжка чыслит близко 400 стран. Найблизша промоцийна стріча одбуде ся 7. мая в Коросняньскій Публичній Бібліотеці о 17.00 год. Книжку мож тiж купити на нашым портали.

Презентация книжкы «Про Олену Божу»

18. квiтня/апріля в Ужгородскій Публичній Бібліотеці одбыла ся презентация новой книжкы русиньской писателькы Тетяны Мороляк. Книга під наголовком «Про Олену Божу» вышла в ужгородскым выдавництві РІК-У. Тетяну Мороляк русиньскы чытателі можут знати завдякы тому, же єй творы уж реґулярно публикує «Альманах днешньой русинськой літературы», котрый выходит на Підкарпатю. Пише она по русиньскы, але тіж по украiньскы i по росийскы. В 2019 р. одкрыла в Ужгороді літературный клюб Іскра душы, і активнi занимат ся його розвитком. На презентациi окрем Тетяны Мороляк, выступили м.ін. і Анна Меґела – редакторка книжкы і авторка вступного слова; унiверситетскiй педаґоґ, літературознавця з Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету – Валерій Падяк і Євген Жупан.

15. Меджеокруговый Конкурс в сербскым Дюрдьові

18. квiтня/апріля 2026 р. в сербскым Дюрдьові одбыл ся 15. Меджеокруговый Конкурс з Русиньского Языка і Языковой Культуры. В змаганях брали участ ученикы од пятой по осму клясу, вєдно 49 діти. Аж 31 з них то дiти, якы ся вчат в школах, де навчальный язык то русиньскій, а 18 діти пришло зо шкiл, де мают вчыня русиньского языка з елементами нацийональной культуры. Школы, в котрых занятя ведены сут по русиньскы, находят ся в Рускым Керестурi, Коцурi і як раз Дюрдьовi. Конкурс орґанізувало Міністерство Освіты Республикы Сербія, Інститут про Русиньскый Язык, Літературу і Культуру, а тiж містна Основна Школа Йован Йованович Змай. 25. мая в тій самій школі одбуде ся Республиковый Конкурс з Русиньского Языка і Языковой Культуры.

«Чорноый тыжден» в шпыталi в Ґорлицях 

Вчера, 20. квiтня/апріля, шпыталь в Ґорлицях офiцийнi прилучыл ся до загальнопольского протесту тзв. «Чорного тыжня». То акция, котра тыкат повiтовых єдиниц i мат на цiли вказувати на критичну фiнансову ситуацию охороны здоровля, хыбы в системi i реальну звязану з тым небезпеку для пациєнтiв. Форма протесту є символична – працiвникы шпыталiв будут робити в чорным облечыню, а в самых шпыталях мож буде найти плякаты з гослами протесту – «Шпытальна постiль пожде, хворота нi». Єдиниці, котры прилучыли ся до протесту, зголошают тоты самы постуляты, серед котрых сут медже iнчыма: заплатити за услугы реализуваны в 2025 р., тiж тоты, якы были понад лiмiты; затримати дiяня, якы обнижают заробок шпыталiв ци вернути фiнансуваня iдла для пациєнтiв.