Сумар дня на 13. мая 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 13. мая 2026 р.

Реакция на квестийонуваня статусу кашебского языка

Кашебско-Поморска Асоцияция остро реаґує на підважаня статусу кашебского языка. Іде о коментарі, котры явили ся по візиті премєра Дональда Туска в Ватикані і вручыню папi Левови XIV кашебскоязычной Торы. Головный Заряд Асоцияциі підкрислят, же кашебскій єст полноправным, самодільным славяньскым языком, што – як зазначают – становит днес принятый науковый консенсус в Польщы і на світі. Орґанізация припомнула, же уж в 2005 році кашебскій язык был в Польщы офіцийні узнаный за реґіональный язык. Критику выкликали выповіди, в котрых кашебскій окрисляно як діалект польского языка, а тіж суґерувано, же промуваня го єст загорозом для інтеґральности державы. Асоцияция окрислят такы выповіди як скандаличны і домагат ся публичных перепросин. В освідчыню підкрислено вклад Кашебів в історию Польщы, іх патріотизм і велику роботу остатніх років для розвитку языка. Асоцияция запрашат скептиків до участи в языковых курсах і медженародній языкознавчій конференциі на Ґданьскым Університеті.

Опізніня при будові S19

Державна Дирекция Доріг і Автострад простує інформациі, котры являют ся в публичным просторі і тыкают опізнінь при будові експресовой дорогы S19 на обшыри підкарпатского воєвідтва. Як подают дороговці, проблемы не выникают з недбалости, але з великой скалі діянь і вынятковой трудности сесой інвестициі. Державна Дирекция Доріг і Автострад підкрислят, што траса S19 єст єдным з найтруднійшых інфраструктуральных проєктів в Польщы. Будувана єст в гористым терені Карпат, де выступуют скомпликуваны ґеолоґічны условія, завезлиска, а тіж чысленны середовисковы і археолоґічны ограничыня. Як раз тоты факторы, подля дороговців, мают влияня на пересуваня термінів на части фраґментів, особливо на полудне од Ряшова. ДДДіА зазначат, же подібны проблемы сут типовы для інвестиций той скалі і появляют ся тіж при великых проєктах в інчых державах Европы. Дорога S19 єст частю медженародной трасы Via Carpatia, котра хоснувана єст уж на дакількох одтинках в Польщы. Державна Дирекция Доріг і Автострад ґарантує, што інвестиция єст фурт моніторувана, а цілю остає, жебы безпечні і якістні довершыти трасу.

lemko.tools – підручный словник і інчы нарядя

Припоминаме, што од недавна можете хоснувати модерну плятформу lemko.tools. То дармове інтернетове нарядя, котре помагат в науці лемківского языка і штоденным хоснуваню нашой бесіды. На lemko.tools найдете м.ін. словникы: лемківско-лемківскій контекстуальный словник лемківского языка, польско-лемківскій і анґлицко-лемківскій, а тіж транслятор ци LEMKО ASR, якій замінит бесіду на текст записаный кірилицьом. Плятформа была зроблена з думком о учениках, котры вчат ся языка, але так само для каждого, хто потрібує сой дашто провірити, познати, пошырити своє знаня. Творці підкрисляют, што lemko.tools то не лем технолоґія, але реальне підпертя для захованя і розвитку лемківского языка в ХХІ столітю. Сайт є фурт розвиваный і одкрытый для вшыткых – без оплат, без парешкід. Реализатором lemko.tools єст Стоваришыня «Руска Бурса» в Ґорлицях з проф. Павлом Малецкым як головным специялистом од АІ і технолоґій схоснуваных в сервісі. Зохочаме хоснувати сайт: www.lemko.tools.

#KPO #NextGeneration

Будут моніторувати медведі

Реґіональна Дирекция Охороны Середовиска в Ряшові хоче зімати і зачати моніторувати 18 медведів. То реакция на штораз векше чысло зголошынь і траґічну подію в Полонній. По зіманю каждый медвід буде успленый через ветеринаря, заложат му телеметричный накарчник, пак выпустят в безпечным мсци. В акциі возмит участ робітникы Реґіональной Дирекциі Охороны Середовиска, дохтор ветеринариі та члены новопокликаной інтервенцийной ґрупы (12 осіб). Цілю акциі єст звекшыти безпеку мешканців полудня Підкарпатя, котры штораз частійше зголошают присутніст медведів близко хыж і ґаздівок. Термін акциі іщы не єст вызначеный.