Сумар дня на 9. жолтня/октобра 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 9. жолтня/октобра 2026 р.

ІІ Медженароднa Конференция Молодых Карпаторусиністів в Пряшові

Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету просит на ІІ Медженародну Конференцию Молодых Карпаторусиністів – Русиністика в Серци Европы. Подія буде проходила в просторах Ректорату Пряшівского Університету 10. листопада/новембра од 9.00 год. Цілю конференциі є створити простір про молодшу ґенерацию карпаторусиністів, котры досліджают і роблят з языком, літературом, історийом, культуром, фольклором, реліґійом, медиями і дальшыма обшырями в рамках карпаторусиністикы. Цільом є так само представити наукову роботу, получыти молоду ґенерацию карпаторусиністів і вытворити плятформу до выміны досвідчынь. Подія є реализувана з підпором Фонду на підпору культуры нацийональных меншын.

Положыня основного каменя памятника Васильа Турока-Гетеша і одкрытя Васильовой лавочкы в Габурі

Заран в селі Габура в окресі Меджелабірці пройде подія положыня основного каменя памятника Васильа Турока-Гетеша і одкрытя Васильовой лавочкы авторства Мілоша Караска. На подію просят асоцияция Corpus o.з. і Letopis o.з. в кооперациі з селом Габура. По святочным акті, в рамках Театральной Габуры – 4. Мемориялу Василя Турока-Гетеша, буде неформальна гостина вєдно з акторами Театру Александра Духновича. Василь Турок-Гетеш вродил ся в 1940 р. в Габурі. По студиях на Філософічным Факультеті в Братиславі вчыл в ґімназиі і на Православным Богословскым Факультеті в Пряшові. Од 1985 р. зачал робити як драматурґ в товдышнім Украіньскім Нацийональным Театрі в Пряшові, в котрым зачал давати до репертуару пєсы в русиньскым языку, мимо же в тым часі Русины офіцияльно не істнували. Вєдно з товдышнім директором театру Ярославом Сисаком довели до того, же театр змінил назву на Театр Алексаднра Духновича і стал русиньскым театром, котрый зохабил украіньскій язык і зачал грати по русиньскы. В тым часі Турок-Гетеш діял уж в русиньскым возродным руху. Днес, мож повісти, же был дотепер найвызначнійшом особністю третього возродного руху Русинів, котрый зачал ся на Словациі в 1989 році. В 1990 р. одбыл ся першый сойм Русиньской Оброды – найстаршой пореволюцийной русиньской орґанізациі. Першым єй председом остал як раз Василь Турок-Гетеш. Зараз по тым зачал рыхтувати І Світовый Конґрес Русинів, котрый одбыл ся в Меджелабірцях в 1991 р. Выл выбраный на першого председу Світовой Рады Русинів. За його ведіня конґресу і Русиньской Оброды подарило ся приготовити кодифікацию русиньского языка, котра была святочно выголошена в 1995 р. в Братиславі.

Выстава «eLEMentarz» Йоанны Фучко одкрыта в Любіні

До 15. листопада/новембра в Ґалериі Центру Творчых Діянь в Любіні мож обзерати выставу Йоанны Фучко з назвом «eLEMentarz». Артистка сігат до коренів і через сучасны ілюстрациі вказує слова в лемківскым языку. Іх значыня, звучаня і асоцияциі остают заложыньом до бесіды о дідовизні і пробі єй захованя. На выставі нашли ся м.ін. «Слова черпаны» – невеликы обєкты з лемкіскыма словами, котрых мож послухати завдякы кодам QR, як тіж стіна експресиі, на котрій мож лишыти власну рефлексию. Выстава єст частю циклю «Лемкы в Центрі», в рамках котрого в найблизшых місяцях в Любіні пройде шор лемківскых подій. Дрібниці проґраму будут поданы внет.

Прогулька по Зындрановій і околицях зо Стоваришыньом Бескідникы

Стоваришыня Бескідникы просит на чергову прогульку з циклю «По бескідскых бездорожах». Тым разом завандруют в околиці Зындранови і польско-словацкого погранича. Одвидят м.ін. еколоґічну памятку «Чорну Млаку», видокову вежу Дукля по словацкій страні і Кычеру. На конец буде огниско. Прогулька пройде в найблизшу неділю о 11.00 год. Єст она одкрыта – не треба ся на ню записувати. Орґанізаторы просят взяти зо собом документы, на выпадок контолі Граничной Стражы. Дрібниці найдете на сайті Стоваришыня Бескідникы.