Сумар дня на 23. січня/януара 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 23. січня/януара 2026 р.

В Братиславі засідала Рада влады про нацийональны меншыны

В середу 21. січня/януара в Братиславі засідала Рада влады про нацийональны меншыны. За Русинів брали участ рядны члены Рады – Мартін Караш, Петро Медвідь і Мілян Ян Піліп, котрый є єдночасно председом Палаты нацийональных меншын. В проґрамі засіданя было дванадцет пунктів. Представникы меншын окрем інчого прияли два репрезентативны становиска односно схваленой і пропонуваной новелизациі Карного кодексу. Важны новины принюс і новый директор меншынового фонду Ян Штовка. Повіл, што пріоритоетом про нього буде, жебы ускорити вшыткы процесы, жебы грошы про схвалены проєкты чым скорше могли прити на рахунок успішного жадателя. По новому буде мож фінансувати і ключову для меншын реліґійну літературу. При темі нацийонального высыланя Русины зажадали діґітализацию архіву кошыцкого нацийонального студия. Порушена была і тема Музею Русиньской Культуры в Пряшові. Русины звернули увагу на аварийный стан будовы. Окрем того пожадали выписати рядный конкурс на директора музею. Рада приняла і плян роботы на 2026 рік. Веце о засіданю прочытате в дописі на нашым портали.

Інститут Языковой Ріжнорідности завершыл важне досліджыня

Як інформувал Інститут Языковой Ріжнорідности Польской Республикы, завершыли важне досліджыня, тыкаюче языковой ріжнорідности в Польщы. Загальнопольскє досліджыня ведене в посліднім році было присвячене языково-культуровым соспільствам в Польщы. Помогло одповісти на звіданя: якы языкы і языковы одміны сут спераны з публичных середків; якы діяня были реализуваны в роках 2015-2025; якы потребы зголошают языково-культуровы соспільности; што діє добрі, а што вымагат змін в системі підпоры. Науковці проанализували близко 120 тис. дотацийных зголошынь та проґрамы реализуваны ріжныма публичныма інституциями. Досліджыня вюл інтердисциплинарный науковый ансамбль з Ґданьского Університету під кєрівництвом проф. Ганны Макурат-Снузік. Результатом прац сут два документы: бадавчый рапорт «Языкова ріжнорідніст в Польскій Республиці» і рекомендациі для Інституту Языковой Ріжнорідности, што вказуют, як в практиці ліпше плянувати і розвивати діяня для охороны і підтримуваня языків. Рапорт буде неодолга опубликуваный на вебсайті Інституту і буде доступный для вшыткых інституций та осіб заінтересуваных темом языковой ріжнорідности.

Фундация Мемо зберат материялы до Цифрового Архіву ґміны Устя Рускє

Як інформувала Фундация Мемо, тырвают бесіды з жытелями ґміны Устя Рускє, в рамках нового Цифрового Архіву ґміны Устя Рускє. Ведут іх етнолоґ Реґіна Паздур і Мацєй Кудлацік. Проєкт реализуваный єст во спілпрацы з ґмінным Осередком Культуры в Устю Рускым і ґміном Устя Рускє. Дослідникы стічают ся з сеньорами і сеньорками, депозитариями нематерияльной культурной спадковины, жебы бесідувати о істориі, минулым, традициях, звыках, народній культурі і давным жытю на селі, перезерают фотоґрафіі предків і неістнуючых уж днес будинків, краєвидів і місц. Материялы сут нагрываны, скануваны, опрацовуваны, архівізуваны в Одкрытым Архівізацийным Системі і удоступняны онляйн. Окрем того на конец лютого/фебруара плянувана єст выстава архівальных фотоґрафій. Вшыткы, котры хотіли бы поділити ся з архівом своіма споминами і архівальныма фотоґрафіями, прошены сут о контакт з Фундацийом Мемо. Дрібниці на сайті Фундациі.