Світовый день Русинів маєме вдяка 1-му Світовому конґресу Русинів. Тот святкує 35 років

На XIV. Світовім конґресі Русинів, котрый проходив од 29-го юна до 2-го юла 2017-го року в хорватьскім місті Осієк, делеґаты конґресу вырішыли, же 23-ій марец стане Світовым дньом Русинів. Тот сьме собі першый раз припомянули в 2018-го році.

День, котрый мав стати Світовым дньом Русинів, не быв выбратый трафунком. Має припоминати I. Світовый конґрес Русинів, якого засіданя одбыло ся 23-го і 24-го марца 1991-го року в Меджілабірцях, у втогдышній Чехословакії.

Перша святочна академія ку Світовому дню Русинів одбыла ся 23-го марца 2019-го року, так само в Меджілабірцях.

Першый конґрес

Головным орґанізатором I. Світового конґресу Русинів была Русиньска оброда. Участныма на тій події по довгых роках офіціалного неіснованя Русинів были представителі Русинів із втогдышньой Чехословакії, Польщі, втогдышньой Совітьской Україны, Северной Америкы і втогдышньой Югославії.

Першым председом Світовой рады Русинів, выконного орґану в меджіконґресовым періоді, став втогдышній председа Русиньской оброды Василь Турок-Гетеш. Сучасным председом Світового конґресу Русинів є Штефан Лявинець, родак із Підкарпатя, котрый жыє в Мадярьску.

Конґрес наштартовав новодобый возродный процес Русинів у вшыткых областях културно-общественного і хрістіаньского жывота в окремых державах членьскых держав, в котрых жыють Русины, і котры поступно приєднали ся до Світового конґресу Русинів.

На конґресі в Меджілабірцях участници здобыли першы інформації о жывоті Русинів в окремых країнах, надвязали першы меджінародны контакты, і договорили ся на конкретній сполупраці. За найосновніше той стрічі мож брати то, же Русины встановили собі смілы конкретны цілі і поступы, як досягнути вызнаня і зрівноправніня Русинів у своїх країнах.

Вдяка першому конґресу пак в 1992-ім році одбыв ся в Бардейовскых Купелях і I. Меджінародный конґрес русиньского языка, што быв початок штандардізації нашого языка в карпатьскых варіантах. Перша кодіфікація одбыла ся у 1995-ім році на Словакії, далшы нормы прияли Польща і Мадярьско. На Підкарпатю было уж дакілько проб о приятя єдного штандарду.

Святкованя рихтують на Словакії

35-та річніця Світового конґресу Русинів, вдяка котрому можеме 23-го марца святковати Світовый день Русинів, не зістане без святковань.

Почас літа на Словакії, де проходило перше конґресове засіданя, попри святкованю Дня Русинів Словакії, рихтують ся святкованя того півокруглого юбілея, в рамках котрого бы мала мати засіданя і Світова рада Русинів.

Окрім Світового дня Русинів окремы членьскы державы Світового конґресу Русинів святкують і свої народны дні, котрых даты суть повязаны з данов теріторійов або особностьов.