Владный Вілаґош

Словацькый премєр Роберт Фіцо у своїм новорічнім приговорі повів, же 2026-ый рік є передволебный рік, а так і буде вызерати. Я уж лем додам, же вєдно із тым владна коаліція буде далше знижовати свої поволебны можливости, і виновата за то буде в першім шорі она сама. Бо насердила Мадярів.

Жебы было ясно, парламентны вольбы в Словацькій републіці, покля ся нич не змінить, мають быти аж у 2027-ім році, зато слова премєра о передболебнім році можуть быти дакус прискоры. Но правдов є і то, же у 2026-ім році, восени, Словакію чекають комуналны вольбы і крайскы вольбы. А Роберт Фіцо знать, же злы резултаты в тых вольбах можуть быти пророкованьом того, як барз неґатівну оцінку дістануть владны партії од гражданів у парламентных вольбах.

Зато будуть, головно премєр із свойов партійов, робити вшытко, жебы неґатівны тренды якымсь способом обернути, но думам, же вітор, котрый самы роздули, уж не буде так просте перемочі корманьом на шыфі.

Кедь сьме дотеперь думали, же єдине, што може Робертови Фіцови реално пошкодити, будуть дослідкы його консолідацій, котры суть економічным чудесом, бо тяжко найти у світі далшый приклад, же ся консолідує, люди мають глубше до кешені, а наперек тому довг росне, теперь мож проґнозовати, же рішучім може быти іщі єден елемент. А тым елементом суть Мадяры на Словакії.

Роберт Фіцо добрі усвідомльовав собі, же найвекшу меншыну, котра рахує коло 10 процент населіня Словакії, треба тримати коло себе. А цалком ся му то і дарило. По тім, што їх партії не дістали ся до парламенту, і він знова став премєром, знав із нима політічно „кшефтовати“, жебы были прихыльны його владі.

Но при вопросі Бенешовых декретів скушеный праґматік якось не выґаздовав із тов сітуаційов. Туга заорати собі на плечах найміцнішого політічного рівала – русі Progresívne Slovensko, котрый звернув увагу на вывластньованя маєтків словацькых Мадярів на основі Бенешовых декретів, была міцніша як розум і політічный праґматізм.

Роберт Фіцо такым способом в намазі забити новелізаційов Карного кодексу свого найміцнішого рівала до землі дав по голові головно собі.

І так владна коаліція в скороченім леґіслатівнім процесі на початку децембра 2025-го прияла новелізацію Карного кодексу, в котрім, окрем іншого, xто „заперечать або спохыбнює мірне упорядкованя обставин по Другій світовій войні, яке выникло на основі правных актів репрезентатівных орґанів Чехословацькой републікы або Словацькой народной рады, покарать ся позбавліньом слободы аж на шість місяців.“

Довтогды ку владі лоялна партія Magyar Szövetség – Мадярьска аліанція, одповіла на схваліня новелізації тым, же взяла участь на противладных протестах, котры орґанізує опозіція. Першый раз. І кедь барз мірно, „діпломатічно“, озвав ся і уповномоченый влады Словацькой републікы про народностны меншыны Акош Горонь.

По тім, як закон підписав перед Рождеством презідент Словацькой републікы Петер Пеллеґріні, котрого Мадяры підпорили в презідентьскых вольбах, одступив із посады радника презідента про народностны комуніты Крістіан Форро. Тот уж быв одкрыто крітічный і повів, же в тій сітуації не робити може іншак.

Кріміналізація тых, котры ся публічно поставлять проти хоснованя Бенешовых декретів, наприклад уж лем зато, же іде о їх маєток, скаламутила і односины із Мадярьском, о котрых довгый час Фіцо і Віктор Орбан бісідовали, же суть історічно выняткового добры.

Початком 2026-го року в Будапешті зорґанізовали штуденты перед будовов Амбасады Словацькой републікы протест проти новелізації Карного кодексу, на котрім появило ся і веце опозічных політіків. Включно выходячой superstar – Петра Мадяра.

Тот припомянув, же закон просадив Орбанів „камарат“ Роберт Фіцо. А погрозив, же покля Словакія не буде дотримовати право ЕУ, покля будуть платити законы, котры колектівно карають членів мадярьской меншыны на Словакії, пак посол Словакії не має місце в Мадярьску. Із чого можеме простов дедукційов прийти на то, же покля быв в тім році выграв вольбы в Мадярьску Мадяр, словацькый посол собі може паковати куфры.

Лемже днесь уж не іде лем о Мадяра. Хоць Віктор Орбан стримано реаґовав або мовчав односно новелізації Карного кодексу, якраз днесь головный радник мадярьского премєра по вопросах загранічных Мадярів – Каталін Сілі, адресовала одкрыте писмо предсидательці Европской комісії Урсулі фон дер Леєн, в котрім вызвала, жебы закрочіти проти недавной леґіслатівной зміны на Словакії, котра дотулять ся Бенешовых декретів.

Роберт Фіцо такым способом в намазі забити новелізаційов Карного кодексу свого найміцнішого рівала до землі дав по голові головно собі і цілій владній коаліції. Коло 500 тісяч Мадярів на Словакії є рішучім чіслом у вольбах. Днесь є ясне, же крокы Фіца будь знова посилнять мімопарламентну Аліанцію, або голосы Мадярів скінчать вдяка Бенешовым декретам на конті опозіції. Єдно і друге днесь посилнить опозіцію проти влады.

Навеце, рисує ся цалком добра проблема в односинах меджі Словакійов і Мадярьском, што так само ниґда не помогло владам, котры таке штось запричінили.

Ани перша, ани друга можность будучности голосів гражданів мадярьской народности на Словакії, ани словацько-мадярьскый діпломатічный конфлікт, не поможе ани Робертови Фіцови із його партійов, ани далшым двом коалічным партіям, котры уж днесь суть на тім бідно.

Премєр уж днесь може бановати, як нерозумно поступав. І він то знать. Зато пририхтовав Словакію в новорічнім приговорі на передволебный рік. Но думам, же то скоріше він мав бы ся приготовити на владный Вілаґош у вольбах.

Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Образок: AI/ChatGPT.