Чабалу припоминають в русиньскім музею юбілейнов выставов

„Чабала не переберав здобыткы модерных вытварных напрямів. Зістав сам свій, і тым быв вынятковый,“ повів о академічнім малярьови Михалови Чабалови основатель і куратор Музея модерного уменя Енді Варгола в Меджілабірцях – Михал Бицько.

Якраз тому родакови із Чабин, котрого недожыты 85-ты народенины сьме собі припомянули на початку фебруара, є присвячена нова выстава в Словацькім народнім музею – Музею русиньской културы в Пряшові, котрой вернісаж одбыла ся в четверь 19-го фебруара 2026-го року.

Кураторков выставы, яка дістала назву Михала Чабала – Знамый незнамый, є Анна Симкова, і буде єй мож видіти до 17-го мая. Навщівник може видіти його тіпічны країны, потреты, выставлены суть творы роблены олійом, акварелом і угликом.

Выставльованы діла суть із збірок Крайской ґалерії в Пряшові, Крайского музея в Пряшові, СНМ – Музея україньской културы у Свіднику, Театру Александра Духновіча, фірмы Vzorodev Prešov, але много їх музей на выставу пожычів од пріватных зберателів.

Коморна і монументална тврочость

Почас одкрытя выставы приговорила ся в заповненій Выставній салі Михала Дубая кураторка Анна Симкова, котра курто представила біоґраґію і характерізовала творчость Михала Чабалы.

„Умелецька творчость Михала Чабалы є поскладана із коморной і монументалной творчости, но так само і рисованя. Мальовав країну, портреты, фіґуралны композіції, пейзажы ці містьску країну,“ повіла Симкова з тым, же предовшыткым при мальованю країны і портрету операть ся Чабала о прямый зраковый контакт.

„Темами театру, балету інтересує ся прімарно на початку свойой творчости. Через фаребность, вольнішый рукопис і чутливо веджене світло творить собі властный образовый імаґінатівный простор характерістічный воздушностьов, мягкостьов тварів і пережытым выражіньом,“ продовжовала Симкова.

Кураторка выставы припомянула, же свої образы мальовав передовшыткым олійом із йому незамінительным рукописом. „Імпресівны тягы пензликом, фаребне виджіня, замолжена шкала фаребных земитых тонів,“ были подля Симковой характерістічны, причім спомянула і образы роблены акварелом, про котры тіпічны были скоры, шырокы тягы пензликом і неорґанізоване укладаня фареб на підккад.

„Портреты, якы вышли спід Чабаловой рукы, суть доказом його способности посередництвом мальованя зобразити внутрішній стан моделу. При портретованю не акцептовав общественный статус особы, но заміряв ся на їй тварь зато, же подля нього якраз тварь є оддзеркаліньом псіхікы чоловіка.“

Выстава Михал Чабала – Знамый незнамый дає навщівникови можливость видіти шырокый діапазон Чабаловой творчости, як тематічно, так і техніков творіня. Десяткы выставленых творів приносять глубокый погляд до інтересной творчости Чабалы, але і до його душы.

Послідній богем пряшівской сцены

Академічный малярь Михал Чабала (4. 2. 1941 р. – 3. 8. 2002 р.) народив ся в русиньскім селі Нижні Чабины (днесь Чабины) недалеко Меджілаборець. Як 17-річный зачав штудовати в Бырні ужыткову мальбу в архітектурі. У 1962-ім році школу закінчів і курто робив пропаґачного вытварника в Музею україньской културы у Свіднику.

Од 1963-го року штудовав мальбу на Высокій школі вытварных умень в Братіславі у професорів Дезідерія Миллого (далшый вызначный русиньскый вытварник), Яна Мудроха і Петра Матєйкы. Тоты штудії закінчів у 1969-ім році.

По куртій карьєрі высокошкольского педаґоґа у 1972-ім році выбрав собі жывот слободного умелця. За словами вытварной крітічкы, бывшой директоркы Шарішской ґалерії (днесь Крайской ґалерії в Пряшові) і знателькы творчости Михала Чабалы – Марты Гребічковой, він пунктуално наповньовав тото, чому ся бісідує слободный умелець. „Выв то послідній богем пряшівской вытварной сцены,“ повіла о нім.

Михал Чабала быв од 1974-го року членом Союзу словацькых вытварных умелців. Од року 1994 быв членом Общества КОПА в Пряшові. Його творчость почас жывота была презентована на 60-ох колектівных і 6-ох персоналных выставах. Остатня його колектівна выстава была в Шарішскій ґалерії в Пряшові, і остатня персонална одбыла ся з нагоды його 60-ых народенин в Музею модерного уменя Енді Варгола в Меджілабірцях.

Михал Чабала быв у контакті із людми з русиньского руху. Видіти го мож было в Пряшові із Васильом Туроком ці Федором Віцом. Похованый є в родных Чабинах.