Барцелона столицьом світовой языковой ріжнорідности. Будут тіж Лемкы

Од 17. до 20. червця/юнія 2026 р. Барцелона стане ся центром медженародной дебаты о будучности языків світа. Language Diversity Forum, орґанізуване під гослом «Ґлобальны выкликы, самовыстарчальніст і нетворкінґ», збере языкознавців, активістів, представників ONZ i UNESCO та лідерів меншыновых спільнот з цілого світа – од Пакістану і Канады, через Чіле і Колюмбію, по Сенеґаль і Мароко. Будут тіж Лемкы.

Подію орґанізує Linguapax International (в офіцийным партнерстві з UNESCO) та бадавчый проєкт FOSTERLANG фінансуваный Европейском Унійом. Робочыма языками сит каталоньскій, анґлицкій і іспаньскій, а участникы будут мочы хоснувати автоматичне тлумачыня на мобільне ґратя.

17. червця/юнія – Языковы права і соспільна справедливіст. Першый ден, котрый проходит в Інституті Каталоньскых Студий, отворят Teresa Cabré (ведуча Інституту), Mònica Pereña (ведуча Linguapax) та Юстина Олько (координаторка FOSTERLANG). В центрі увагы найде ся Ґенеральна Карта Языковых Прав з 1996 рока і потреба єй актуализациі – о тым бесідувати будут м.ін. Nicolas Levrat, Специяльный Кореспондент ONZ до справ меншын та Guilherme Canela з UNESCO. Ден запре діалоґ о деколонізациі языка з участю активісток з Мексику і Чіле.

18. червця/юнія – Активізм і ревітализация языків. На Університеті в Брацелоні стрітят ся представникы соспільности, котры хоснуют загыбаючы языкы – торвалі з Пакістану, гесклаят з Канады, мапудунґун з Чіле і наса юве з Колюмбіі. Ден закінчыт церемонія вручыня Медженародной Нагороды Linguapax 2025, котру отримат проєкт Hilo de Ju’gthë’sx Pthuuse’jnxi’s del Plan de Vida Proyecto Nasa з Колюмбіі.

19. червця/юнія – Міґранты і меншыновы языкы в Европі. Третій ден форум посвяченый буде інтеґрациі вельоязыковой спадковины міґрантів з локальныма языковыма політиками. В бесідах участ возмут представникы власти Барцелоны і Каталоніі, а тіж орґанізациі міґрантів, котры репрезентуют языкы кечуа, амазіґ, ромскій ци сенеґальскы языкы. Ден закінчыт концерт каталоньско-сардиньской музикы в выконаню Аdrià Mor.

20. червця/юнія – Школіня для активістів. Послідній ден то практичны варштаты одкрыты для вшыткых заінтересуваных – позаурядовых орґанізаций, лідерів соспільности і молодых активістів. Темы будут обнимати м.ін. будуваня діґітальных стратеґій промоциі языків та ведіня кампаніі, котры анґажуют в охорону загыбаючых языків фірмы і інституциі, на примірі каталоньского і ірляндского.

Додатковы подіі

Форум дополнят выстава «Languages do not die, they are killed» (Языкы не вмерают, забиват ся іх), презентувана на Університеті в Брацелоні до 25. червця/юнія та мультімедияльный поетицкій проєкт «Mujerarias» авторства Sílvii Kamats, презентуваный в перервах медже сесиями.

Подія фінансувана єст через Европску Унію, при підпертю Diputació de Barcelona і при спілпрацы Інституту Каталоньскых Студий Університету в Барцелоні та Generalitat de Catalunya.

Лемківска част

Підчас третього дня форум одбуде ся варштат пн. Practical guidelines to support the socioeconomic and linguistic sustainability of minoritized and local communities (Практичны рекомендациі, котры підперают соспільно-економічну і языкову стабільніст меншыновых і локальных соспільности), котрый вюл буде Ibon Manterola з Університету Краю Басків. Бадачы з Валиі, Шкоциі, Краю Басків і з Польщы запрезентуют вступны результаты бадань над соспільністями, котры старают ся ожывити своі языкы, єдночасно економічно ся зміцнити. Серед языків, о котрых буде бесіда, є і лемківскій – при валийскым, шотляндскым, кашебскым, вілямівскым і баскійскым.

Того самого дня в інчым варштаті выступит Олена Дуць-Файфер, єдна зо штырьох запрошеных експерток. Разом з активістками з Чіле, Мексику і Канады будут бесідувати о досвідчынях діяня для корінных языків в ріжных ґеоґрафічных і культурных контекстах. Дискусия має тыкати стратеґій самозміцняня та раджыня си з дискримінацийом, котра выникат єдночасно з языка, походжыня і інных елементів достоменности, а тіж того, же аж і трудны досвідчыня можут быти джерелом силы і інспірациі для інчых. Варштат модерувала буде Юстина Олько з Варшавского Університету.