Сумар дня на 26. жолтня/октобра 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 26. жолтня/октобра 2026 р.

Вмер Михал Штеньо – вызначный русиньскій лікар і першый председа ЗІРС

В пятницю 23. жолтня/октобра, маючы 94 рокы, вмер доц. Михал Штеньо, вызначный русиньскій лікар і першый председа Здружыня Інтеліґенциі Русинів Словациі. Народил ся в 1931 р. в Кленовій, середню освіту здобыл в Рускій Ґімназиі в Гуменным. Дальше студиювал на Лікарскым Факультеті Коменьского Університету в Братиславі. Пак продолжал вчыня в рамках стажів в Великій Британіі, бывшій Югославіі, бывшым Совітскым Союзі, Німцьох, Швайцариі, Зъєднаных Штатах Америкы ци в Австриі. Остал прімаром І Ортопедичной Клінікы в Братиславі, а пак был при основаню ІІ Ортопедичной Клінікы Лікарского Факультету Коменьского Університету в Братиславі – Ружынові, котру вюл як предноста аж до свого пенсийного віку. Михал Штеньо мал тіж богату науково-дослідничу діяльніст, м.ін діял як народный делеґат в ведіню Европейской Федерациі Ортопедичных і Травматолоґічных Обществ і был участником многых конґресів на цілым світі. Попри тым ниґда не забыл на своє русиньскє походжыня. По 1989 році залучыл ся до русиньского руху і в році 1995 был єдным з основателів Здружыня Інтеліґенциі Русинів Словациі. Тоту орґанізацию пак веце як двадцет років вюл на посаді председы. В 2013 р. был Михал Штеньо выголошеный за русиньску особніст рока, за ціложывотный вклад і тырвалый хосен про розвиток русиньского народа. Вічна памят!

Конференция посвячена політиці державы ґу культурній спадковині вписаній на UNESCO

В четвер 22. жолтня/октобра в Сенаті Польской Республикы одбыла ся конференция посвячена політиці польской державы ґу материяльній і нематерияльній культурній спадковині вписаній на Список Світовой Спадковины UNESCO. В бесідах брали участ представникы власти, в тым міністра культуры і нацийональной спадковины Марта Цєнковска, комісий, містных власти, заряджаючы інституциями уж вписаныма на список UNESCO, як і тоты, што до него кандидуют. Конференция зосереджала ся на квестиях звязаных з промоцийом польской дідовизны, жебы одкрыти тоты місця для одвиджаючых і притягнути молоды поколіня, але і запевнити обєктам безпеку. Як інформувала ґміна Санкова, влучыли ся в дискусию о вызвах і потребах місц вписаных на список UNESCO, зато же спадковина ґміны становит част світового культурового доробку. Припомнийме, што в Списку Світовой Спадковины UNESCO находит ся аж пят лемківскых деревяных церкви: в Поворознику, Брунарах, Рыхвалді, Квятони і Туряньску.

Премія ім. Мигаля Града буде вручена в номінациі «Література»

Русиньскє Літературно-Культурне Общество (бывшый Союз Русинськых Писателів Закарпатя) оголосило, же 10. листопада/новембра буде вручена каждорічна премія ім. Мигаля Града. Того рока нагорода буде передана в номінациі «Література». Премію основано в чест карпаторусиньского поеты Мигаля Града – першого головы Союзу Русинськых Писателів Закарпатя. Нагорода была покликана, жебы підтримувати творчіст, одзначати досягніня в розвитку русиньской культуры і літературы, сприяти популяризациі русиньской бесіды і заохочувати молоде поколіня до творчой працы.