Сумар дня на 16. жолтня/октобра 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 16. жолтня/октобра 2026 р.

Русиньска лінґвістка Анна Плішкова выменувана словацкым президентом за професорку

Президент Словацкой Республикы Петер Пеллеґріні в середу 14. жолтня/октобра выменувал 30 новых професорів і професорок університетів і высокых шкіл. Медже нима є і Анна Плішкова, директорка Інституту Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету. Русиньска лінґвістка была выменувана за професорку в науковій обшыри філолоґія – славяньскы языкы і літературы. Веце о діяльности і науковым доробку проф. Анны Плішковой прочытате на нашым портали.

«Потопа» доцінена на фільмовым фестівали в Бельґіі

Фільм «Потопа» зас успішный на медженародній арені, тым разом доціненый был в Бельґіі. Фільм здобыл два оцініня на 14. річнику Waterloo Historical Film Festival: за найліпшый фільм і за найліпшу жіночу ролю для Сары Хрипаковой. На торжественным вечері нагороды одобрали режысер Мартін Ґонда, акторка Сара Хрипакова, координаторка постпродукциі Сара Мартінез Руіз і бельґійскій копродуцент Анрі Жіле (Henry Gillet). Припомнийме, што «Потопа» то першый по русиньскы граный ціловечерный фільм. Розповідат історию выселяня при будуваню водного резервуару Старина, котре проходило в роках 1981-1988 недалеко Снины. З причыны його будуваня счезли з мапы світа русиньскы села Старина, Звала, Смольник, Велика Поляна, Рускє, Дара і Стужниця. Фільм од премєры приносит самы успіхы. Окрем інчого «Потопа» стала найуспішнійшым фільмом в рамках словацкых фільмовых премій Slnko v sieti, а в минулым місяци была доцінена рамках найстаршого передаваня авдийовізуальных оцінінь на Словациі Igric 2026. В будучым році одбуде ся 99. річник Оскарів, в котрым «Потопа» буде репрезентувала Словацию в катеґориі Найліпшый Медженародный Фільм.

ІІІ засіданя Палаты Нацийональных Меншын

В віторок 13. жолтня/октобра одбыло ся в Братиславі 3. засіданя Палаты Нацийональных Меншын Рады Влады Словацкой Республикы про нацийональны меншыны. Засіданя вюл єй председа Мілян Ян Піліп – член за русиньску нацийональну меншыну, участный был і полномічный влады СР про нацийональны меншныны Акош Горонь. Представникы меншын бесідували темы, котрыма будут занимати ся на найблизшым засіданю Рады Влады, якє одбуде ся в листопаді/новембрі. Медже темами были нп. Фонд на підпору культуры нацийональных меншын, стан нацийонального высыланя в Словацкій Телевізиі і Радию (недофінансуваня меншыновых авдиций) але і Головне узнесіня Федеральной Уніі Европейскых Народів, што апелює м.ін. до Европейской Уніі і технолоґічных фірм, жебы меншыновы языкы мали в рамках штучного інтелекту справедливу позицию. Мілян Ян Піліп інформувал тіж о ситуациі коло Словацкого Нацийонального Музею – Музею Русиньской Културы в Пряшові. Спротив родит плян продажы будинку музею в Пряшові без ясной візиі, што дальше з музейом, найвеце без шыршой дискусиі з представниками Русинів. Детальні о темах порушеных підчас засіданя прочытате в дописі на нашым портали.

Онляйновы стрічы в рамках Лемківского Чытательского Клюбу

Соспільно-культурный сайт Фай по свому просит до участи в онляйновых стрічах в рамках Лемківского Чытательского Клюбу. Перша стірча одбуде ся уж в найблизшый понедільок о 19.00 год. і тыкала буде тлумачынь творів світовой літературы на лемківскій язык. Дальшы три стірчы пройдут в листопаді/новембрі і будут тыкати: смерти і погребовых традиций в лемківскій соспіьлности, жытя і творчости Семана Мадзеляна, і 100. ювілею народин Теодора Кузяка. На фейсбуковым сайті Фай по свому найдете зголошыньовый формуляр. Стрічы фінансово підпорює Інститут Языковой Ріжнорідности Польщы.

Джерело фотоґрафіі: Film Potopa