Сумар дня на 19. мая 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 19. мая 2026 р.

20 рокiв Рутенпресу в Сербіi!

В пятницю 15. мая в Інститутi про Культуру Войводиньскых Русинів в Новым Саді святкувяли ювiлей 20. років од основаня Рутенпрес. Рутенпрес то новинарско-інформацийна аґенция, яка діє в рамках Новинарско-выдавничой Інституциі «Рускє слово», котра выдає періодичну і неперіодичну пресу Русинів в Сербіi. З нагоды ювілею Рускє слово зорґанізувало округлый стіл, в котрым участ брали бывшы і теперішні редакторы Рутенпресу. Серед зобраных на подіі были так представникы русиньскых інституций, культурны діячы, інтелектуалы, як і заінтересуваны даном темом.

Бесіда тыкала минулости, сучасности і будучности Рутенпресу, як i проблемiв, з котрыма стрічали ся його основателі і редакторы од початку аж по днес, але i того, як ся міняют консументы русиньскых медий під влияньом модерных технолоґій і діґітального світа.

Рутенпрес основаный был точно 15. мая 2006 р. i днес є єдином таком аґенцийом нацийональных меншын в рамках Автономного Краю Войводина і в Сербіi загалом.

«1915. Од Ґорлицкого Прорыву по Львів» – нова публикация на посвячена Битвi пiд Ґорлицями

3. мая 2025 р. в просторах Палацу Длуґошiв в Сярах з нагоды 110. рiчницi Битвы пiд Ґорлицями проходила медженародна конференция пн. «В тіни Ґорлицкого Прорыву. 110 років пізнійше». Результатом той стрічы є публикация «1915. Од Ґорлицкого Прорыву по Львів», яку в тым роцi выдал Музей Дворы Карвациянів і Ґладышів в Ґорлицях. В пятницю 15. мая в Ґалериi Штукы в Ґорлицях одбыла ся промоцийна стрiча посвячена тiй книжцi. Речена моноґрафiя то вельоголосове студиюм, якє зосереджат ся на Битвi пiд Ґорлицями, в котрым польскы i заграничны дослiдникы прiбуют редефiніювати ґорлицку спадковину завдякы лучыню анализы воєнных дiянь з перспективом соспiльой iсториi. Науковым редактором публикациi є др габ. Анджей Олейко, якiй є специялистом з обшыри мiлiтарной iсториi.

«Формы присутности» – дискусийный панель

21. мая, в четвер о 18.00 год. в Державным Етноґрафічным Музею в Варшаві одбуде ся дискусийный панель посвяченый рефлексиi над тым, якыма способами конструувати iсторию штукы. Буде то нагода до передуманя, як презентувати штуку меншын i як презентувати штуку професийну i непрофесийну. Подiю проведе Пьотр Полiхт, а участниками дискусиi будут др габ. Ева Клекот, проф. Мария Попженцка, др Михал Шымко i др Маґдалена Врублевска. Панель навязує безпосередньо до выставы «Формы присутности. Штука Лемків/Карпатскых Русинів», котра видимо вводит роками марґiнализуваных меншыновых творцiв до головной артистичной наррациi.

Вступ на подiю є безплатный, треба лем побрати білет вступу доступный на сторонi Державного Етноґрафічного Музею в Варшаві.

«Михал Чабала – Знаный незнаный» – продовжыня выставы

19. лютого/фебруара в Словацкым Нацийональным Музею – Музею Русиньской Культуры в Пряшові одбыл ся вернicаж выставы «Михал Чабала – Знаный незнаный». Чабала, выдатный маляр, якому посвячена є тота выстава, вродил ся в селi Чабины на Словациi i в тым роцi скiнчыл бы 85 рокiв. Малювал од наймолодшых рокiв, добыл тiж высшу освiту в тым напрямi, а його творы презентувны были на веце як 60 выставах. На выставі серед вказуваных прац найдеме м.iн. краєвиды i портреты. Выстава мала быти доступна до 17. мая, єднак подля iнформаций переданых Музейом Русиньской Культуры в Пряшові експозиция буде доступна до обзераня іщы до 29. мая того рока.