Сумар дня на 5. мая 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 5. мая 2026 р.

Змiны в дотациях для лемкiвскых орґанiзаций

В четвер 30. квітня/апріля Мiнiстер Внутрiшнiх Справ ввюл змiны тыкаючы дотаций на 2026 р., якы сут выдiляны для реализациi задач маючых на цiли охорону, розвиток культуровой достоменности нацийональных i етнiчных меншын, а тiж охорону i розвиток реґіонального языка. Перше тоты грошы были затверджены 22. грудня/децембра 2025 р., а тепер в результаті рекомендаций переданых «Комісийом експертiв» нанесены сут поправкы. В тых змінах найдеме і лемкiвскы акценты, тзн. Стоварышыня Лемко Тавер отримат 68 тис. зл. на дiялніст Радия Лемко, о 20 тис. веце як подля першого рішыня; дальшы зміны тыкают: Товариства для Розвитку Музею Лемківской Культуры, котре отримат 10 тис. на пошыриня архiву Музею Лемківской Культуры в Зындрановій; Стоваришыня «Руска Бурса» в Ґорлицях, котре отримат 17,5 тис. на выдавничу діяльніст; Лемківского Ансамблю Пісні і Танця «Кычера», котрый отримат 50 тис. на орґанізацию XXIX Фестiвалю «Світ під Кычером», а тіж 64 тис. на презентацию двох спектаклів лемківской оперы «Голос»; Стоваришыня Лемко Тавер, котре отримат 17,5 тис. на орґанізацию лекций лемківского языка i 59 тис. на орґанізацию XXXVI Лемківской Ватры в Луґах.

Резерват природы «Źródliska Wisłoki» i контроверсийна отулина

2. мая ґмiна Санкова опубликувала освiдчыня в справi проєкту розпоряджыня Реґiонального Директора Охороны Середовиска в Краковi, котрый тыкат признаня резервату природы пн. «Źródliska Wisłoki». Має він быти створеный в Радоцинi в цiли охорны цiнных природничых джерельных територий. Подля проєкту охороном обнятых было бы ок. 70 га i в тiй квестиi з обох сторiн є згода – є потреба тоту територию формальнi забезпечыти. Єднак Реґiональный Директор Охороны Середовиска пропонує створити специяльну охоронну стрефу, тзв. отулину, котра бы мала ок. 300 га, а мат то додатково забезпечыти терен м.iн. перед дiяльнiстю чловека, яка може посередньо влияти на тото середовиско. З том iдейом не згаджат ся ґмiна Санкова, подля которой проєкт перестає быти неутральном охороном природы i зачынат реальнi iнґерувати в жытя i локальный розвиток. Чытаме, што 300 га то непропорцийна обшыр, котра ограничыт можливости властителів розпоряджати своiма теренами, а сам проєкт был створеный без одповiднього діалоґу з людми i ґмiном. На дальшы новины в тiй справi треба почекати – Реґiональный Директор Охороны Середовиска має выдати своє рiшыня.

Новы творы i нова выстава в Музею Никыфора в Креници 

2. мая в Музею Никыфора в Креници нiмецкій колекцийонер штукы Йоген Шмiтт передал Музейови Сандецкой Землi част свойой богатой колекциi польской народной штукы i арт брут, яку згромадил в 80. i 90. роках XX ст. То ок. 120 обєктiв – рiзб в деревi i образiв, рiжных творцiв з рiжных реґiонiв Польщы, а серед них найдеме працы Епіфана Дровняка – Никыфора ци выдатного рiзбяря з Пашына – Станiслава Мiкы. Подiя была єдночасно вернiсажом выставы пн. «Стенк, Вєнцек, Ґлуд… польска народна штука і арт брут з колекциі Йогена Шмітта», на котрiй мож обiзріти даруваны творы. Выстава буде доступна до 26. липця/юлия тр. в Музею Никыфора в Креници.

Фотоґрафiя: Michał Załuski – Muzeum Ziemi Sądeckiej