Голосник

2+2=5

The Head of the National Council of Rusyns of Zakarpattia, Yevhen Zhupan, expressed his opinion in the media concerning the potential autonomy of Zakarpattia. Before anyone begins to dish the dirt on Zhupan  or talk about separatism, they should maybe consider what exactly and in what context Zhupan spoke.

In fact, the discussion on autonomy, not even territorial but firstly national, was not started by Rusyn organizations. The discussion was held by President of Ukraine Petro Poroshenko since this spring. As an example, at a premiere of Crimea: The Resistance film, he said: “….We are going to make some amendments to the Article 10 of the Constitution of Ukraine and we are going to ask the Parliament to support it… We have the right, it is our duty to give the Crimean Tatars the right to decide about their autonomy within the united Ukrainian state. I am convinced that we owe this to the Crimean Tatars. I think that the Ukrainian authorities should have done this at least twenty years ago, and the situation would be different nowadays.” Poroshenko says directly that when Crimea gets back under Kyiv’s control, territorial autonomy will turn into national autonomy, the autonomy of an indigenous nation.

Based on this kind of statement by the Ukrainian President, Zhupan does nothing but counterattack and reminds Poroshenko that Rusyns live here, as well.

However, the basic issue about Zhupan’s words is not repeating that Ukraine is the only place where Rusyns are not recognized, that Ukraine tramples their own laws (it has not acknowledged the Referendum of 1991, on the basis of which Zakarpattia Oblast would be of the same statute as Crimea). The basic issue about his words is that he does not point to the past, but to the possible future.

Rusyns could revolt because of the Referendum of 1991, as long as the vision of the future is discriminatory for them. Poroshenko’s words indicate that territorial autonomy is past, anyway, also when it comes to the Crimea. In contrast, national autonomy is prevailing for him and he says Crimean Tatars have the right to be autonomous as they are indigenous there. However, everybody possesses the right of autonomy. And the laws should apply to everybody in the same way. Everybody should have the same rights, no exceptions should be made. Otherwise, it is not a legitimate state but a circus that wants to be like a legitimate state. It would be good to remind Poroshenko about Zhupan’s words: that as long as there is discussion about autochthonous (indigenous) nations and autonomies, Zakarpattia has the same right for autonomy as the Crimean Tatars.

The most important thing that also arises from Zhupan’s words is that Rusyns do not want to use this right in order to separate themselves from the state. Quite the opposite: they want to live there. They want to be recognized in their home land. They want to develop. They want to decide about their schools, university institutions and so on. There is no separatism intended – contrary to what the “well-wishers” would attach to Rusyns.

The problem of separatism is taking a new form. Should anyone want to recognize Zhupan as a separatist because of his opinion on the need of giving Rusyns autonomy, also other people would have to be considered separatists: the Crimean Tatars and, of course, the President of Ukraine, Petro Poroshenko.

It is only Ukraine itself and its authorities that have the right to decide on the state’s organization. But they should listen to the citizens’ opinion. There is no such right that could apply to only one citizen, one nation and not the other. Rights should be equal for everybody. Although, clearly, two plus two will not always give four. I expect the rights to be like this when it comes to the autonomy of Tatars and Rusyns. For some people the result will be four, for others five. The same situation will be with considering someone a separatist, or not.

Photography source: Wikipedia.

(The article was written as a commentary for “Tickets, please” on lem.fm Lemko radio)

Шеруй.

О авторі

Петро Медвідь

Народженый в центрі Пряшівской Руси, в місті Пряшів. Локалпатріот. Актуалну тему з його точкы погляду мож чути каждый четверь в проґрамі Вступне до контроли о 18.10 год. Каждый робочій день од 8.00 год. мож слухати його Корзо, в котрім вас возьме до світа актуалной політікы. Контакт: petro@lem.fm

Коментарі

2+2=5

Председа Народной рады Русинів Закарпатя Євген Жупан ся мав про медії высловити о автономії, котру бы мало мати Закарпатя. Перед тым, як хтось зачне лляти на Жупана повны ведра гноя і бісідовати о сепаратізмі, было бы потрібне пороздумовати о тім, што і головно в якім контексті властно Жупан говорив.

Актуалну діскузію о автономії, і то не теріторіалній, а прямо народностній, не зачали русиньскы орґанізації. Тоту діскузію веде од яри того рока презідент Україны Петро Порошенко. Тот наприклад на премєрі філма „Крим. Спротив“ в юлі повів: „…Внесеме зміны до 10-ой статі Конштітуції Україны і попросиме, жебы то підтримав парламент… Маєме право, маєме обовязок дати крымскым Татарам право на самовызначіня в рамках єдиной Україньской державы. Єм пересвідченый о тім, же то є то, што довгуєме крымскым Татарам. Єм пресвідченый, же україньска влада то мала зробити холем двадцять років назад, і теперь бы сітуація была інша.“ Порошенко просто голосить, же покля ся Крым дістане назад під контролю Києва, із теріторіалной автономії, котру вже мав цілый час, покля належав під незалежну Україну, зробить ся автономія націонална, автономія корінного народа.

На основі такых і тому подібных слов із боку україньского презідента Жупан не робить нич інше, лем іде до контры і припоминать Порошенкови, же ту суть і Русины.

Но в його словах теперь не є основным повторяня того, же Русины суть невызнаныма лем на Україні, же Україна топтать по властных законах, кідь дотеперь не вызнавать ани платный референдум із 1991-го року, на основі котрого мала мати Закарпатьска область єднакый статус, як і Крым. В його словах є теперь основне то, же вказує не на минулость, но на можливу, холем за думками Петра Порошенка, будучность.

Русины бы властно могли зробити грубу чару за референдумом із 1991-го року, покля рисованя будучности не буде про них знова діскріміначне. Тадь з Порошенковых слов выпливать, же  властно теріторіална автономія є уж і так минулостьов і в припаді Крыму. Навспак, актуалнов є про нього націонална автономія і бісідує о тім, же Татары мають докінця право на самовызначіня, бо на тій теріторії суть корінным народом. Лемже право на самовызначіня має каждый. І законы мають платити про каждого єднако. Каждый має мати єднакы права, не можуть в тім быти роблены выняткы, іншак то не є правна держава, а цірк, котрый ся хоче людям презентовати як правна держава. Но і так є правилне припомянути Порошенкови, што Жупан зробив, же покля є діскузія о корінных народах і автономіях, потім Закарпатя має єднаке право на автономію як крымскы Татары.

Што є найголовніше, і што выпливать із слов Євгена Жупана, Русины тото право не хотять схосновати на одторгнутя ся од державы, а на то, жебы могли жыти в тій державі. Жебы дома, на своїм, могли быти вызнаныма. Жебы ся могли розвивати. Жебы могли рішати о властных школах, о універзітных інштітуціях і так далше. Значіть, жаден сепаратізм в смыслі, якый бы радо приписали Русинам їх „жычливці“.

Проблем зо сепаратізмом днесь діставать новы контуры. Кідь хтось буде хотіти Жупана в повязаню з тым, же ся высловив за потрібность дати автономію Русинам, в припаді, і то треба підкреслити, кідь єднаку Київ дасть і крымскым Татарам, означіти за сепаратісту, потім єднакы сепаратісты бы мали быти крымскы Татары, но і не треба забывати на то, же єднакым сепаратістом, або холем підпорьовательом єднакого сепаратізму, бы мав быти сам презідент Україны Петро Порошенко.

О упорядкованю Україны має повне право рішыти лем Україна, їй власти. Но тоты бы мали слухати волю своїх жытелів. Але будьяке право не може быти признане лем єдному жытельови, єдному народу, а другому ніт. Право має мати каждый єднаке. Хоць є ясне, же не все суть два і два штири. Очекую, же так то буде із правом на автономію і самовызначіня Татарів і Русинів. Про єдных то буде штири, про другых пять. І точно так то буде якбач і з далшым означованьом того, хто є і хто не є сепаратістом.

Жрідло фотоґрафії: Wikipedia.

(Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радіа lem.fm.)

ТЕКСТ НАПИСАНИЙ В ПРЯШІВСКЫМ СТАНДАРДІ РУСИНЬСКОГО ЯЗЫКА

Шеруй.

О авторі

Петро Медвідь

Народженый в центрі Пряшівской Руси, в місті Пряшів. Локалпатріот. Актуалну тему з його точкы погляду мож чути каждый четверь в проґрамі Вступне до контроли о 18.10 год. Каждый робочій день од 8.00 год. мож слухати його Корзо, в котрім вас возьме до світа актуалной політікы. Контакт: petro@lem.fm

Коментарі