Вода з кіна

То, же першый по русиньскы граный ціловечерный філм Потопа дістав номінацію на Оскара за Словацьку републіку, є ґіґантічный успіх уж теперь. Но в припаді узшой номінації ці докінця здобыта тріумфу, бы Русины могли на тім „заробити“ омного веце.

Люблю філмы, але не чую ся быти фаховцьом на кінематоґрафію. Наперек тому, кедь ся філм Потопа минувшого року в децембрі дістав до кін, мав єм чутя, же іде о выняткове діло, котре за послідні десяткы років в словацькій кінематоґрафії не має конкуренції.

Самособов, свої емоції єм тримав накурто, кедьже єм раховав із свойов необєктівностьов – Русины видів першый по русиньскы граный філм.

Но кедь мі мої чутя почали потверджовати і приятелі, котры нич із Русинами не мають, а так само бісідовали, же виділи дашто таке, што уж довго нє в рамках словацькой продукції, зрозумів єм, же чаро філму не є лем в русиньскій тематіці, котра ня хопила за сердце, але же іде справды якостне діло.

Навеце, філм быв оціненый а позітівно приятый і на великых фестівалах в Латиньскій Америці а Індії. Значіть, уж то не было лем пряшівске мудрованя автора.

Пак пришли тогорічны номінації на Оскара, а Словацька філмова і телевізна академія на тоту престіжну філмову премію наноміновала філм Отець. Ани єм якось не очековав, же русиньскый філм бы міг дістати номінацію од Словаків. Але кедь єм бісідовав із своїм цімбором Янком, котрый на розділ од мене філмовым фаховцьом реално є, повів мі, же є з номінації скламаный.

Номінацію дістав філм Отець, котрый так само є файный. Лемже як повів Янко, темных псіхолоґічных драм ся головно в Шкандінавії каждый рік наточіть девять ведер, а вшыткы суть якостны. А словацькый Отець не має чім заінтересовати.

Навеце, як тот мій приятель повів, на Оскара суть в послідніх роках омного веце оціньованы філмы, котры мають якусь реґіоналну тему із пересягом, котрый може ословити публіку на цілім світі. А то Потопа в многых аспектах сповнює.

Словацькы філмовы академіци „регабілітовали“ Потопу, кедь єй за Словацьку републіку номіновали на Оскара.

Пак пришли словацькы філмовы премії Slnko v sieti, і філм Потопа із девятьох номінацій здобыв шість оцінінь, і став найуспішнішым філмом, кедь Отця лишыв за собов. Припомяну, же тоты оцініня передавать тота сама академія, котра номінує на Оскара, і котра номіновала Отця.

Пару днів тому словацькы філмовы академіци „регабілітовали“ Потопу, кедь єй за Словацьку републіку номіновали на Оскара в році 2027. Русиньскый філм словацькой продукації так завоює о тото престіжне оцініня. Што нам із того факту выходить?

Уж теперь є то успіх. Сама номінація філму, в котрім ся бісідує по нашому, є успіх, і першый раз в історії такый філм піде на Оскара. Далшым успіхом є, же мінімално америцькы філмовы академіци, котры будуть вырішовати о Оскарах в 2027-ім році, собі будуть мусити посмотрити русиньскый філм.

Самособов, найвекшым успіхом бы было, кебы філм реално здобыв золотого Оскара, лемже уж лем номінація до узшого выберу, де ся словацькый Отець тот рік не дістав, бы значіла много. Бо і філмы, котры наконець не одыйдуть із Оскаром, но были в узшім выбері, суть пак жаданы філмовыма дістрібуціями по цілім світі і промітають ся в кінах.

Номінація Потопы, покля має мій приятель Янко правду, має шансу быти і в узшій номінації. Є то вынятково файні зробленый філм, має унікатну тему, і пересяг зрозумілый цілому світу. Но тото не є шанса лем про словацьку кінематоґрафію. Успіх Потопы на Оскарах бы міг значіти, же увага світовой публікы буде концентровати ся на тім, хто то властно суть тоты Русины, котрых долю і язык виділи і чули в кіні, де жыють, якы мають проблемы.

Самособов, кіно публіка нашы проблемы не вырішыть. Але културна діпломація, котра ся коло того може зробити, уж гей.

Вода з кіна, котра так міцно тече і на кінцю філму, так може быти штось, што залліє емоціями нелем філмову публіку, але і штось, што бы нам могло помочі вказати на то, же нашы права іщі ани здалека не суть такы, якы нам належать. І же є країна, де їх не маме нияк.

Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Жрідло фотоґрафії: Pixabay.com.