lem.fm - Радийо Руской Бурсы
  • Радийо
    • Заповіди проґрамів
    • Порядок высыланя
    • Cлухай нас
    • Подкаст
  • Новины
    • Вісти
    • Культура
    • Подіі
    • Фафриндя і сконфіскуване
    • Інчы
    • Сумар дня
  • Погляды
    • Коментарі
    • Рецензиі
    • Бесіды
    • З істориі
    • З архівной пресы
    • З природы
  • Архів / Archive
    • Tur Tondos
    • Bocheński
  • Склеп / Shop
    • Книжкы
    • Платні
    • Інче
Брак результатів
Вшыткы результаты

Кошык єст порожній.

lem.fm - Радийо Руской Бурсы
  • Радийо
    • Заповіди проґрамів
    • Порядок высыланя
    • Cлухай нас
    • Подкаст
  • Новины
    • Вісти
    • Культура
    • Подіі
    • Фафриндя і сконфіскуване
    • Інчы
    • Сумар дня
  • Погляды
    • Коментарі
    • Рецензиі
    • Бесіды
    • З істориі
    • З архівной пресы
    • З природы
  • Архів / Archive
    • Tur Tondos
    • Bocheński
  • Склеп / Shop
    • Книжкы
    • Платні
    • Інче
Брак результатів
Вшыткы результаты

Кошык єст порожній.

lem.fm - Радийо Руской Бурсы
Брак результатів
Вшыткы результаты

Вмер Василь Гнаткович (1926-2026) – уродженец Шляхтівской Руси

Памятал Явіркы сперед 1947 р. Ділил ся своіма споминами з молодшыма.

Севериян Косовскiй Севериян Косовскiй
15. 11. 2026
» Інчы

З жальом подаєме, што 12. листопада/новембра 2026 р., на 101 році жытя вмер Василь Гнаткович – найстаршый з давных жытелів русиньскых Явірок на Шляхтівскій Руси.

Был єдным з послідніх свідків давного жытя Лемків на найдале на захід высуненій части Лемковины. Його голос і спомины остали тіж в архіві радия ЛЕМ.фм.

Василь Гнаткович вродил ся 17. квітня/апріля 1926 рока в Явірках коло Щавниці, в многодітній русиньскій родині. Мал шестьох братів і дві сестры. Дітинство і молодіст прожыл в рідным селі, котре вєдно з Шляхтовом, Білом і Чорном Водом творило обшыр знану як Шляхтівска Русь.

В 1947 р. выгнали го, як і його сусідів, з рідной хыжы в рамках акциі «Вісла». По роках выселінь, під конец 60. років ХХ ст., оселил ся в Освєнцімі, в Старых Ставах. Там заложыл родину і збудувал свій дім. Через рокы працувал в Освєнцімскых Хімічных Заводах, был тіж звязаный з хімічным ратівництвом.

Його великом пасийом была праца з деревом. Был здібным столярьом і різбярьом, своіма руками творил ріжны деревяны конструкциі і прикрасы. Маючы 93 рокы, побудувал іщы хыжу, в котрій прожыл осін жытя.

Його голос остал в архіві ЛЕМ.фм

В 2018 р. до Василя Гнатковича пришол шефредактор радия ЛЕМ.фм Богдан Ґамбаль. В трьох частях авдициі «Найбільшый секрет Шляхтівской Руси» Гнаткович розповіл о давных Явірках, бесіді тамтышніх Русинів, жытю перед выселіньом і драматичных подіях 1947 р.

Бесіды тоты мают особливу вартіст. Василь Гнаткович належал до поколіня, котре іщы памятало Шляхтівску Русь перед єй выселіньом. Його спомины были не лем особистом історийом, але і свідоцтвом долі цілой русиньской спільноты.

В першых двох частях авдициі Богдан Ґамбаль бесідувал з ним о Явірках і давній бесіді іх жытелів – то тіж цінный материял як раз з огляду на языкову вартіст і специфіку бесіды шляхтівскых Лемків. Третя част была посвячена м.ін. страхам на Фольварку і выселіням Русинів та Поляків в рамках акциі «Вісла».

До тых бесід мож вернути і днес, в архіві нашой радийостациі:

  • «Найбільшый секрет Шляхтівской Руси» – 1 част: Явіркы – 2. вересня /септембра 2018 р.
  • «Найбільшый секрет Шляхтівской Руси» – 2 част: Явіркы – 9. вересня/септембра 2018 р.
  • «Найбільшый секрет Шляхтівской Руси» – 3 част: Выселіня Русинів і Поляків в акциі «Вісла» – 16. вересня/септембра 2018 р.
https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2026/11/hnatkowicz-3-jing.mp3

Василь Гнаткович своі спомины оповіл тіж в 2017 р. підчас реализациі документального фільму «Muzyka Bez Granic – z pogranicza rusnacko-łemkowskiego Pienin» авторства др Юстины Чонсткы-Клапиты (кадры знимал Кшыштоф Кжыжановскій).

Штырі рускы села – Шляхтова, Біла Вода, Чорна Вода і Явіркы – положены найдале на захід, при польскым селі (а днес курорті) Щавниця – были одділены од лемківской обшыри великым горуваньом Радзєйовой, найвеце вынесеной горы цілого Сандецкого Бескіду (1266 метрів н.р.м.).

За списуваньом з 1921 р. во вшыткых вычысленых горі селах жыло 1845 Русинів. По 1945 р. невельо іх остало дома. Наперед векшына з них, як добровольці, переселила ся на схід – на радяньску Украіну. Пак вельо з них втекло назад. Але і іх стрітила доля вшыткым Лемкам спільна. В 1947 р. войско погнало тых люди на высокы, недоступны, обырвисты горы, в Долину Попраду, на Обідзу, аж до Санча, одкале мали на все піти в незнане.

Вічна Йому Памят!


Похоронны богослужыня пройдут 17. листопада/новембра в Освєнцімі.

Інтервю Богдана Ґамбаля з Васильом Гнатковичом мож одслухати в нашых подкастах: 1 част, 2 част і 3 част.

ShareTweet

Повязаны дописы

Вмер Михал Штеньо – ортопед, першый председа ЗІРС

24. 10. 2026

Вмер Адам Барна (1926-2026) – церковный діяч та писатель, што сохранил фалат істориі Лемковины

12. 10. 2026
Польковиці 103,8 МHz
Ґорлиці 106,6 MHz

Łemkowie są…

Спомож нас / Wesprzyj nas

Наш порталь можете чытати чысто дармо, але кєд маш охоту - можеш нас спомочы. Буде нам барз мило!

Жебы спомочы нас даком вплатом, без ниякых зобовязань, втисний притиск або зоскануй код QR.

Nasz portal jest darmowy, nie mamy (i nie chcemy) na nim reklam. Jeżeli masz ochotę - możesz wesprzeć naszą codzienną pracę.

Aby wspomóc nas jednorazową wpłatą, bez żadnych zobowiązań, kliknij przycisk lub zeskanuj kod QR.

  • Ruska Bursa / Руска Бурса
  • Nadawca / Про наше радийо
  • Cyfrowa Biblioteka RB / Діґітальна біблiотека РБ
  • Знимкы
  • Контакт
lem.fm - Радийо Руской Бурсы
Радийо Руской Бурсы
Руска Бурса

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Публикация выражат лем погляды автора/авторів і не може быти принимана як офіцияльне становиско Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі.
Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
© Copyright lem.fm, 2026. Вшыткы права застережены.

Брак результатів
Вшыткы результаты
  • Радийо
    • Заповіди проґрамів
    • Порядок высыланя
    • Cлухай нас
    • Подкаст
  • Новины
    • Вісти
    • Культура
    • Подіі
    • Фафриндя і сконфіскуване
    • Інчы
    • Сумар дня
  • Погляды
    • Коментарі
    • Рецензиі
    • Бесіды
    • З істориі
    • З архівной пресы
    • З природы
  • Архів / Archive
    • Tur Tondos
    • Bocheński
  • Склеп / Shop
    • Книжкы
    • Платні
    • Інче