Абсорбція правды

Повіджме собі то одкрыто. По Другій світовій войні стали ся історічны кривды, котры не мож днесь нияк оправдати. Кедь їх нелем оправдаме, але іщі сьме із нима і согласны, пак сьме ся нич не навчіли із історії, і є вопросом, яка є потім наша будучность.

Тот тыждень припомянули сьме собі єдну із найважнішых ран про Русинів в Польщі але і обще, і то річніцю ганебной Акції Вісла. Facebook дословно выбухнув вшелиякыма постами, котры дотуляють ся той темы, і кедже синя соціална сіть докладно слідує нашы інтересы, не чудо, же многы кусочкы із того шрапнела дістали ся і перед очі автора той статі.

Не знав єм ся выначудовати. Множество коментарів, котры дану подію оправдали, котры бісодовали о тім, же собі то выселены заслужыли, або такы, котры говорили о тім, же то было, згодні з реторіков польского Інштітуту памяти народа, властно дашто як гуманітарна поміч, ня досправды дакус немило шоковало.

Кедь чоловік над тым почне думати, прийде му на розум, што было скоріше? Курка ці яйце? Світовый конґрес Русинів уж в дакілько своїх резолуціях жадав, жебы Польща в тій справі дала разантне становиско, котрым бы сьме дістали холем якусь сатісфакцію. Но дотеперь то властно не є реалностьов.

І теперь: Не є такого ясного одсуждіня з боку польскых властей, бо Vox populi, vox Dei, і они знають, же много людей є властно Акціа Вісла позітівна, або є то так, же много людей є Акція Вісла позітівна, бо польскы власти не знають раз і навсе ся од того діштанцовати, одсудити то?

Якбач є правда десь в середині, а власти і народ суть споєны судины. Тото текуче є на єднім і другім боці тота сама матерія, котрa все выступить до той самой вышкы.

Лемже тото нє є проблема лем Польщі. В бывшій Чехословакії найвешков повойновов сквернов є насилне высельованя на основі колектівной вины Німців і Мадярів, а так само ся з тым ани Словацька, ани Чеська републіка не знали доднесь вырівнати.

Тото текуче є на єднім і другім боці тота сама матерія, котрa все выступить до той самой вышкы.

Влада Роберта Фіца недавно кріміналізовала іщі і полеміку о Бенешовых декретах, на основі котрых ся то діяло, і зробила із того спохыбньованя повойнового упорядкованя, што почало робити даякы проблемы уж при владі Віктора Орбана, а при владі Петра Мадяра то буде якбач велика проблема в односинах. А так само бы сьте лем смотрили, што вшытко ся дочітате в коментарях під статями о тій темі.

Но і якраз вчера в чеськім Бырні люди протестовали проти того, же там має в місяці май одбыти ся зъїзд судетськых Німців. І так само під статями о тій тематіці не мож нич інше, лем контрольовати двараз, ці то реално тото видите.

Реторіка є барз подобна – ці в припаді Польщі, ці в припаді Словацькой і Чеськой републікы. Жертвы тых ганебных подій собі то заслужыли. І будьяке оправданя, або докінця признаня хыбы уж не є лем неможливе, уж є то помалы огрожованя державности!

Абсорбція правды є даколи барз тяжка. Головно, кедь іде о історічну правду, котра не є на нашім боці, але на боці того другого. Кедь до того іщі вступлять політіци, котры то знають знеужыти, котры із признаня хыбы зроблять помалы велезраду, може то мати аж траґічны дослідкы.

Но абсорбовати правду раз мусить каждый. Є то тяжке, но без того не мож рушыти ся допереду.  І власти бы тому мали іти прикладом. Іншак будеме свідками бунтованя людей проти себе, што, і знова нам то потвердить історія, може пак кінчіти векшыма конфліктами.

Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Жрідло фотоґрафії: ChatGPT.