Нова высокошкольска хрестоматія представлює сучасну лемківску поезію

В тых днях із друку вышла нова публікація, котрой автором є высокошкольскый педаґоґ, літературознатель – доцент Валерій Падяк, котрый учіть на Інштітуті русиньского языка і културы Пряшівской універзіты в Пряшові.

Лемковськый тріптіх «на выгнаню»: сочасна поезія русинів Польщі – то приручник-хрестоматія про штудентів русиньскых одділінь на універзітах Европской унії. Рецензентами новой публікації Падяка были емерітны професоры Елейн Русинко і Пол Бест, як і доктор Богдан Горбаль.

Приручник повстав із потребы

Як пише автор у спередслові новой публікації, тота книга выросла із академічных лекцій, котры Падяк чітать на русиньскім інштітуті в Пряшові.

В рамках шпеціалізації Русиньскый язык і література штуденты мають і повинный предмет Сучасна русиньска література. Як далше автор пише, рішыв методолоґічный вопрос, ці в рамках того предмету, котрый за його словами має непропорціалну часову дотацію в порівнаню із годинами русиньского языка, має быти обєктом баданя лем русиньска література в граніцях днешньой Словакії, або то має быти баданя, котре захопить і Підкарпатьску Русь, Лемковину, Войводину і Северну Америку.

Кедьже штуденты были за то, жебы познакомити ся так само із літературов сучасного Підкарпатя ці літературов Лемків, Падяк приділив в рамках своїх лекцій шість академічных годин спознаваню літературного процесу у Лемків. Вдяка тому днесь мож тримати в руках хрестоматію, котра холем частково приближує штудентам, але і вшыткым заінтересованым, сучасну лемківску поезію.

Трьоми представителі сучасной поезії

Падяк у своїм приручнику заміряв ся на трьох поетів. Нестор Репела є представленый в части, котра має назву Меджі народнов поезійов і будительством. Меджі традіційов і новаторством – то розділ книгы, якый презентує поезію Петра Мурянкы. Посліднім выбраным Падяком поетом, котрый дістав ся до приручника – то Володислав Грабан. Капітола о нім має назву Меджі новаторством і модернов.

Падяк до проблематікы вступує статьов, котра представлює сучасну лемківску поезію в шыршім історічнім контексті. Окремы поеты суть пак презентованы біоґрафійов і контекстуалнов аналізов їх творчости, вєдно із Падяковым выбером їх творів.

Чом на выгнаню?

Як уж было спомянуте хрестоматія дістала назву Лемковськый тріптіх «на выгнаню»: сочасна поезія русинів Польщі. Мож ся собі дати вопрос, чом Падяк дав до назвы «на выгнаню»?

За поясніньом Падяка, літературный рух Лемків кінця 20-го і початку 21-го столітя пожадує сові додаточне означіня – на выгнаню. Бо сучасна лемківска література є за словами автора приручника рефлексійов творчой інтеліґенції на факт депортації у 1947-ім році із Лемковины.

По паді тоталітарного режіму в Польщі дали о собі знати наголос нараз три поколіня лемківскых писателів, пише Падяк. „Кажде із них властнов скушеностьов выгнаня і властнов концепційов ідейно-естетічного порозуміня пережытого.“ Зато Лемківскый тріптіх Падяка – то літературны портреты трьох репрезентантів поезії на выгнаню.

Валерій Падяк выдав новый приручник у властнім Выдавательстві В. Падяка, і выданя публікації підпорив Лемко-Союз в США і Канаді, і Карпатьскый меджінародный інштітут в Гіґґанум, Коннектікат, США.