Сумар дня на 15. червця/юнія 2026 р.

Приносиме вам сумар медияльной ґрупы ЛЕМ.фм+ на ден 15. червця/юнія 2026 р.

Петиция в справі захованя Музею Русиньской Культуры в Пряшові 

Округлый Стіл Русинів Словациі выстосувал в остатніх днях петицию в справі захованя СНМ Музею Русиньской Культуры в Пряшові і коректы способу презентациі русинськой культурной дідовизны в Музею Украіньской Культуры в Свиднику. Авторы петициі выражают занепокоіня інформациями о плянуваным опущыню актуальных просторів русиньского музею в Пряшові. Єст він бо єдином музейном інституцийом, што специялизує ся в документациі, охороні і презентациі культурной дідовизны Русинів на Словациі – третьой найчысленнійшой нацийональной меншыны Словациі. Окрем того Русины вказуют на конечніст розвязаня ситуациі в СНМ Музею Украіньской Культуры в Свиднику, де переважаюча векшына русиньской культурной дідовизны днес презентувана єст як украіньска культура. В петициі жадают захованя полновартістной еґзистенциі Музею Русньской Культуры в Пряшові як загальнодержавной музейной інституциі, недопущыня до поміщыня музею в неодповідніх просторах, котры бы ограничыли його фахову діяльніст або можливости зберіганя і презентациі артефактів, та забезпечыня поміщынь одповідаючых його загальнодержавному значыню. Жадают тіж заперестаня стану, в котрым русиньска культурна дідовизна, находяча ся в Музею Украіньской Культуры в Свиднику, єст презентувана як украіньска, і принятя системового розвязаня, што запевнит єй окрему і правдиву презентацию. На тот момент петицию підписало уж парусот Русинів і приятелів русиньской культуры з цілого світа. На сайті peticie.com може підписати єй каждый, хто має веце як 16 років – не мусит быти громадянином Словациі. Мотузок до петициі.

Вмер академічный маляр Андрий Смоляк

Як інформувало місто Снина, в пятницю 12. червця/юнія вмер, маючы 72 рокы, академічный маляр Андрий Смоляк. Был малярьом, ґалеристом, але і культурно-общественным діячом. Народил ся він в 1953 р. в Гуменным, дітинство і молодіст пережыл в русиньскым селі Старина. Студиі завершыл на Університеті Павла Йозефа Шафарика в Пряшові і на Академіі Красных Штук в Празі. Намалювал понад 6000 образів і зорґанізувал понад 70 персональных выстав на Словациі і заграницьом. Образы Андрия Смоляка сут в ґалериях і приватных збірках в многых европейскых краінах, але і в США, Японіі, Кытаю, Полудньовій Кореі, Казахстані ци Австралиі. Окрем того Смолак вюл ґалериі, мал приватну артистичну школу, долгы рокы орґанізувал в Снині медженародный фестіваль штукы. Голосил ся ґу свому русиньскому походжыню, ходил на русиньскы подіі. За свою творчіст отримал многы нагороды. Снина і русиньска соспільніст на Словациі стратила активного орґанізатора культурного жывота. Вічна памят!

Грекы вызнаны за нацийональну меншыну в Польщы

11. червця/юнія Президент Польской Республикы Кароль Навроцкій підписал уставу з дня 30. квітня/апріля 2026 р. о зміні закону о нацийональных і етнічных меншынах та реґіональным языку, што становит о вызнаню грецкой соспільности за десяту нацийональны меншыну в Польщы. Устава войде в жытя по 6. місяцях од дня оголошыня. Даст она грецкій діаспорі полноправны языковы і культуровы права та право до цільовых дотаций на підпераня нацийональной достоменности.