В суботу посвячыня каплиці в Розстайным – селі, якє по выселінях стало порожнім

Заявляме, што в найблизу суботу, 14. листопада/новембра о 11.00 год. в Розстайным одбуде ся посвячыня деревяной каплиці, котра має припоминати о давній грекокатолицкій церкви свв. Космы і Даміана.

В селі стояла церков під том самом покровом, але по выселінях жытелів была розобрана робітниками Державного Рольного Господарства (PGR) – подля джерел стало ся тото в 1953 р. Днес Розстайне то порожній простір лук, паствиск і придорожніх крестів – свідоцтва давной бытности.

Деревяну каплицю фундувал Михал Хомик зо Святківкы, котрый од років жыє в Зъєднаных Штатах Америкы, а його рід выходит як раз з Розстайного. Обєкт має припоминати історию села, котрого уж ніт, і його давного храму.

Як нашу редакцию інформувал Хомик, хоче він, штобы каплиця была не лем місцьом памяти, але і місцьом молитвы про вшыткых, незалежно од конфесиі. Будівничый на посвячыня закликал редакцию лемківского радия lem.fm, а тіж лемківскы соспільны орґанізациі.

Розстайне то село положене в долині рікы Вислокы. Назва села правдоподібні вяже ся з розстайом пути, котры вели до сусідніх місцевости. В 1581 р. в Розстайным было сім ґаздівок.

В часі І світовой войны село было спалене одступаючом мадярском армійом. На місци знищеной в 1914 р. святыні, в 1921 р. поставили нову грекокатолицку церков св. Космы і Даміана.

Подібні як другых селах, найтраґічнійшым періодом в істориі были наслідства ІІ світовой войны. В 1944 р., коли ішли тяжкы боі, жытелі были примушены опустити своі хыжы, а по короткым повороті, частину з них выселено на територию совітской Украіны. Тых, што ся лишыли, в 1947 р. беззаконно депортувано в рамках акциі «Вісла».

Днес по Розстайным остало лем кілько материяльных слідів давного лемківского жытя. Серед них є цмонтір з камянныма і желізныма крестами, капличкы та сліды по давных будинках. Нововознесена каплиця, котра формом має одностити ся до неістнуючой церкви, буде дальшым знаком памяти о жытелях села і іх духовній спадковині.

Торжество посвячыня одбуде ся при дорозі чысло 992, помедже Крампном а Грабом. Як інформувал Михал Хомик,  в найблизшу суботу каплицю посвятит владыка Євген (Попович), грекокатолицкій митрополита перемышльско-варшавской архієпархіі.

В селі находит ся тіж камінна капличка з 1928 р., што належыт православній церкви. Попри ній громадили ся вірны на богослужынях, якы справлял о. Павел Шайко в меджевоєнным періоді для православных вірных. Традицийом є, што каждого рока в другу суботу червця/юнія на при каплици служена є православна Божеска Літургія, яка є локальным памятником Собору Мучеників Холмскых і Підляшскых, а окремо і священномученика Павла (Швайко) і імості Йоанны.