50 років парохіі св. Йоана Крестителя в Заменицях

Єдна з грекокатолицкых парохій, яку творят днес переважно потомны выгнаных з Лемковины на західні землі Польщы, молитовно одсвяткувала свій ювілей – 50 – літя. То вірны парохіі св. Йоана Крестителя в Заменицях, де од піл віка – фактично – істніє церковна громада, до якой приналежат жытелі кількох дооколичных сел.

До Замениц в суботу 20. червця/юлія пришол з архіпастырскым словом владыка Володимир (Ющак), єпарха вроцлавско-кошаліньскі, а тіж гостинно єпископ Аркадий (Трохановскій), якій завідує ольштыньско-ґданьском єпархійом. На порозі святыні слово привитаня дал о. Павло Березка, теперішній парох заменицкой церкви.

Окрем єпископів спілслужыли священникы з сусідніх, але і дальшых парохій, а тіж римокатолицкє духовеньство.

В проповіди владыка Володимир спомянул історию сотворіня парохіі і попередніх душпастырів. Склал подяку латиньскому духовеньству за гостинніст в своіх храмах, де священникы та вірны грекокатоликы могли зберати ся на богослужыня, коли заменицка парохія не мала іщы власного храму.

«Духовный аспект Ювілею то тіж повінчаны супружескы пары, то Таінство Єлеопомазаня уділюване особам хворым, старшым та тым, якы того дару потрібували на скріпліня душы і тіла. На духовный аспект днешнього свята складают ся вкінци тіж похороны покійных членів парохіі. Они пережыли своє жытя духовно зъєднаны з Богом, з нашом Церквю та з ій духовныма надбанями. Ваша спільнота проводжала іх пак в послідню земску дорогу та єдночасно на стрічу  в вічности з нашым Спасительом» – бесідувал владыка Володимир.

На завершыня молитовной части архієрей пожелал заменицкій парохіі дальшых многых і благых літ. Звернул тіж вагу на тото як важным сут покликаня з парохіі до монашого і священничого жытя.

Істория

Істория заменицкой парохіі, як і вшыткых другых грекатолицкых парохій на чужыні (західніх землях Польщы) повязана є стисло з проведеном в 1947 р. акцийом «Вісла». Як раз до Замениц, Рокыток, Ярошівкы і дальшых сусідніх сел трафили выгнаны з Лемковины. Был то час, коли грекокатолицка церков была офіцияльно заказана, а вєдно з выселіньом Лемків перестала тіж фактично діяти Апостольска Адміністрация Лемковины – незалежна церковна структура підпорядкувана прямо під Рим.

Через долгы рокы вірны грекокатоликы не мали можности молити ся в своій церковній структурі, декотры ходили до костелів, другы залишали ся при паровославных парохіях, де мали змогу молити ся в своім обряді. Служыня в Заменицах розпочало ся такой тридцет років по акциі «Вісла» – в 1976 р.

По смерти першого ліґицкого пароха (парохія в Ліґници была ериґувана в 1957 р.) о. Володимира Гайдукєвича (до выселіня служыл в Кривій ґорлицкого повіту), в 1974 р. душпастырьку опіку над парохіями в Ліґјници, Шпротаві та Модлі в 1975 р. перебрал о. Іван Мартыняк. Як раз з його ініціативы было розшырена душпастырска діяльніст на Замениці та навколишні села.

В 1983 – 1987 рр. сотрудником о. Івана Мартиняка был о. Станислав Тарапацкій, а в 1987 – 1991 рр. о. Марко Сосницкій. О. Іван Мартиняк одправлял в Ліґници, Модлі та Заменицах до 1991 р. По тым як был призначеный на першого повоєнного грекокатолицкого єпископа одновленой перемышльской  єпархіі, на парохію был посланый о. Марко Сосницкій, якій был в тым часі парохом Ліґниці, Патокы та Замениц (1991 – 1998 рр.). Дальшым парохом тых трьох громад был о. Богдан Огородник. В тот час сотрудниками были о. Мирослав Драпала та о. Богдан Гарасим. В парохіях в Ліґници, Модлі та Заменицях служыв як діакон Аркадий Трохановскій, будучый єпископ ольштынсько-ґданьскій.

Офіційно парохія св. Йоана Крестителя в Заменицях была ериґувана аж в вересни/септембри 2000 р. владыком Володимиром, а парохом призначеным был о. Богдан Гарасим, якій служыл до 2013 р. За о. Гарасима вірны побудували церков, яка была высвячена в 2005 р. По о. Гарасимі короткый час священником на парохіі быв о. Іван Ключник, а неодолга парохом призначено о. Павла Березку, якій служыт в Заменицях доднес.

Парохія в Заменицях то єдна з тых уж нечысленных грекокатолицкы парохій в Польщы, де поєдны части богослужынь сут іщы по церковнославяньскы, а не выключно по украіньскы. Долголітнім дяком є Андрий Перегрим. Вчас літургій в заменицкій парохіі апостольскы чытаня мож было чути по лемківскы – з хоснуваного Апостола од грекокатоликів на Словациі, што было і є доказом не лем привязаня вірных до чытань в рідным языку, але тіж брало ся з внутрішньой потребы.

20. червця/юнія 2022 р. в 75. річницю акциі «Вісла» при церкви одкрыто пропамятну таблицю, яка посвячена єст лемківскым жертвам выселіня. Вірны заменицкой парохіі анґажуют в лемківску культурну діяльніст.

фот. www.cerkiew.net.pl