50 років парохіі св. Йоана Крестителя в Заменицях

Єдна з грекокатолицкых парохій, яку творят днес переважно потомны выгнаных з Лемковины на західні землі Польщы, молитовно одсвяткувала свій ювілей – 50-літя. То вірны парохіі св. Йоана Крестителя в Заменицях, де од піл віка – фактично – істніє церковна громада, до якой приналежат жытелі кількох дооколичных сел.

До Замениц в суботу 20. червця/юнія пришол з архіпастырскым словом владыка Володимир (Ющак), єпарха вроцлавско-кошаліньскій, а тіж гостинно єпископ Аркадий (Трохановскій), якій завідує ольштыньско-ґданьском єпархійом. На порозі святыні слово привитаня дал о. Павло Березка, теперішній парох заменицкой церкви.

Окрем єпископів спілслужыли священникы з сусідніх, але і дальшых парохій, а тіж римокатолицкє духовенство.

В проповіди владыка Володимир спомянул історию сотворіня парохіі і попередніх душпастырів. Склал подяку латиньскому духовенству за гостинніст в своіх храмах, де священникы та вірны грекокатоликы могли зберати ся на богослужыня, коли заменицка парохія не мала іщы власного храму.

«Духовный аспект Ювілею то тіж повінчаны супружескы пары, то Таінство Єлеопомазаня уділюване особам хворым, старшым та тым, якы того дару потрібували на скріпліня душы і тіла. На духовный аспект днешнього свята складают ся вкінци тіж похороны покійных членів парохіі. Они пережыли своє жытя духовно зъєднаны з Богом, з нашом Церквю та з ій духовныма надбанями. Ваша спільнота проводжала іх пак в послідню земску пут та єдночасно на стрічу в вічности з нашым Спасительом» – бесідувал владыка Володимир.

На завершыня молитовной части архієрей пожелал заменицкій парохіі дальшых многых і благых літ. Звернул тіж вагу на тото, як важны сут покликаня з парохій до монашого і священничого жытя.

Істория

Істория заменицкой парохіі, як і вшыткых другых грекокатолицкых парохій на чужыні (західніх землях Польщы), повязана є стисло з проведеном в 1947 р. акцийом «Вісла». Як раз до Замениц, Рокыток, Ярошівкы і дальшых сусідніх сел трафили выгнаны з Лемковины. Был то час, коли грекокатолицка церков была офіцияльно заказана, а вєдно з выселіньом Лемків перестала тіж фактично діяти Апостольска Адміністрация Лемковины – незалежна церковна структура підпорядкувана прямо під Рим.

Через долгы рокы вірны грекокатоликы не мали можности молити ся в своій церковній структурі, дакотры ходили до костелів, другы залишали ся при православных парохіях, де мали змогу молити ся в своім обряді. Служыня в Заменицах розпочало ся такой тридцет років по акциі «Вісла» – в 1976 р.

По смерти першого ліґницкого пароха (парохія в Ліґници была ериґувана в 1957 р.) о. Володимира Гайдукєвича (до выселіня служыл в Кривій ґорлицкого повіту), в 1974 р. душпастырску опіку над парохіями в Ліґници, Шпротаві та Модлі в 1975 р. перебрал о. Іван Мартиняк. Як раз з його ініциятивы была розшырена душпастырска діяльніст на Замениці та навколишні села.

В роках 1983-1987 сотрудником о. Івана Мартиняка был о. Станіслав Тарапацкій, а в роках 1987-1991 о. Марко Сосницкій. О. Іван Мартиняк одправлял в Ліґници, Модлі та Заменицах до 1991 р. По тым, як был призначеный на першого повоєнного грекокатолицкого єпископа одновленой перемышльской єпархіі, на парохію был посланый о. Марко Сосницкій, якій был в тым часі парохом Ліґниці, Патокы та Замениц (1991-1998). Дальшым парохом тых трьох громад был о. Богдан Огородник. В тот час сотрудниками были о. Мирослав Драпала та о. Богдан Гарасим. В парохіях в Ліґници, Модлі та Заменицях служыл як діакон Аркадий Трохановскій, будучый єпископ ольштыньско-ґданьскій.

Офіцийно парохія св. Йоана Крестителя в Заменицях была ериґувана аж в вересни/септембрі 2000 р. владыком Володимиром, а парохом призначеным был о. Богдан Гарасим, якій служыл до 2013 р. За о. Гарасима вірны побудували церков, яка была высвячена в 2005 р. Пак короткій час священником на парохіі был о. Іван Ключник, а неодолга парохом призначено о. Павла Березку, якій служыт в Заменицях доднес.

Парохія в Заменицях то єдна з тых уж нечысленных грекокатолицкых парохій в Польщы, де поєдны части богослужынь сут іщы по церковнославяньскы, а не выключно по украіньскы. Долголітнім дяком є Андрий Перегрим. Вчас літургій в заменицкій парохіі апостольскы чытаня мож было чути по лемківскы – з хоснуваного Апостола од грекокатоликів на Словациі, што было і є доказом не лем привязаня вірных до чытань в рідным языку, але тіж выходило з внутрішньой потребы.

20. червця/юнія 2022 р. в 75. річницю акциі «Вісла» при церкви одкрыто пропамятну таблицю, яка посвячена єст лемківскым жертвам выселіня. Вірны заменицкой парохіі анґажуют в лемківску культурну діяльніст.

фот. www.cerkiew.net.pl