О домашніх і гостях

Помалы мине рік і пів, як є єпіскопскый столець в Празі необсадженый. Самособов, мож полемізовати, ці то довго або курто, в церьковній сфері то не мусить быти довгый час. Лемже так само треба повісти, же тото не є лем адміністратівне персоналне рішіня. Іде о штось веце.

Апостольскый екзархат про католиків візантійско-славяньского обряду в Чеській републіці од смерти владыкы Ладислава Гучка рядить апостольскый адміністратор отець Василь Сливоцькый. Жаль, же тот рік вже были дві округлы річніці, котры могли быти добров принагодов, жебы призначіти нового правлячого єпіскопа, но Ватікан затля мовчіть.

13-го марца минуло точно 30 років од того, як Папа Римскый Йоан Павел II. выдав булу, котров зрядив екзархат, і 24-го апріля минуло 380 років од Ужгородьской унії. Пражскый екзархат тоты дві річніці припомянув собі без єпіскопа.

Екзархат выникнув у 1996-ім році внаслідку розділіня Чехословакії на дві суверенны державы. Но є веце як можливе, же ку выникнутю окремой штруктуры бы дішло і без розділіня републікы, бо чеськы землі суть теріторія велика і доста оддалена од Пряшова.

Гей, якраз в Пряшові є початок того, што днесь є екзархатом. По выникнутю Чехословацькой републікы теріторія Чехії, Моравії і Слезії стала канонічнов теріторійов Пряшівской єпархії.

Про ґрекокатоликів на тых теріторіях, котры походили головно із Підкарпатьской Руси і Пряшівщіны, была втогдышнім пряшівскым апостольскым адміністратором Павлом Петром Ґойдічом зряджена 16-го децембра 1933-го року в Празі централна парохія.

Як церьков той парохії быв встановленый бывшый Костел св. Клімента, днесь катедралный собор, котрый у 1931-ім році подаровав римокатолицькый архієпіскоп пражскый Франтішек Кордач ґрекокатоликам. Першым парохом став пізнішый помічный пряшівскый єпіскоп Василь Гопко.

Штадіон і клуб привітать каждого, но каждый знає, де є його місце.

Поступно выникали і далшы парохії, і в 1993-ім році пряшівскый єпарха Йоан Гірка зрядив єпіскопскый вікаріят про ґрекокатоликів в Чеській републіці.

Кедь бісідуєме о днешнім екзархаті, він є так само наслідником Матери Церькви про Русинів – Мукачовской єпархії, бо із ньой одділила ся Пряшівска єпархія, із котрой пак одділив ся Пражскый екзархат. А головно, першы парохії были зряджены про Русинів, котры на тых теріторіях жыли, і екзархат офіціално належыть під Русиньску ґрекокатолицьку церьков.

Дотеперь то было сіґніфікантне і про єпіскопів. Ці то быв першый екзарха Іван Лявинець, родак із Підкарпатя, помічный єпіскоп Йоан Євген Кочіш або другый екзарха Ладислав Гучко, вшыткы походили із русиньской церьковной традіції – із наслідства Ужгородьской унії. Владыка Ладислав тоты історічны звязы і ясно вказовав наприклад і тым, же по выникнутю Пряшівской митрополії быв пару раз як гость на засіданю Рады єрархів.

Склад духовенства і віруючіх в екзархаті є днесь розмаїтый. Найдеме там духовных із чеськых земель, із Словакії – Словаків і Русинів, із Польщі, Підкарпатя, і такых, котры походять із Україньской ґрекокатолицькой церькви. А так само є то і з віруючіма, причім там є тота розмаїтость іщі векша, найдеме меджі нима і іншы народы.

Но так само є правдов, же першы гуслі бы там хотіли грати україньскы віруючі, а не є таємніцьов ани то, же Україньска ґрекокатолицька церьков бы мала смак на то, жебы екзархат русиньскый став україньскым, підпорядкованым Києву.

В тій сітуації є важне все припоминати, же днешній екзархат не є лем церьквов новодобых міґрантів, але є церьквов домашньов, котра там має майже сторочну традіцію в рамках штруктуры, котра днесь існує. І же призначіня нового єпіскопа не буде лем адміністратівным персоналным рішіньом, але оно може значіти і далшу орьєнтацію екзархату, котра бы ся могла выхылити із дотеперішньой траєкторії – на шкоду русиньскій традіції.

На фотбаловій трібуні то є просте. Домашні і гості мають вымеджены свої місця. Штадіон і клуб привітать каждого, но каждый знає, де є його місце. В припаді інтересів Україньской ґрекокатолицькой церькви то не все так є, видиме то і в рамках тисків на Мукачовску єпархію. Они все хотять цілый штадіон.

Рік і пів без правлячого єпіскопа не є аж так довго, і кедь то не є курто. Но при подуманю на то, же десь за кулісами проходить із україньского боку у Ватікані лобінґ за „свого“ кандідата, было бы добрі мати тоту справу вырішену штонайскоріше, і знати, ці выграли домашні або гості.

Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Жрідло фотоґрафії: Pixabay.com.