Перед пару днями словацькыма медіями перешла інформація о тім, же у Свіднику буде ся реконштруовати каштель, в котрім находить ся Ґалерія Дезідерія Миллого. Інвестіційов за майже 1,4 міліона евр похвалив ся офіціално Словацькый народный музей (СНМ).
Ґалерія Дезідерія Миллого є частьов Словацького народного музея – Музея україньской клултуры. За інформаціями, котры дав медіям директоріат СНМ, проєкт рахує із фінанцованьом із боку Европской унії в сумі майже 989 тісяч евр.
Но кедь посмотриме на точны чісла, якы споминають ся при тій реконштрукції, выйде нам, же і так коло 386 тісяч евр заінвестує музей, ліпше повіджено Міністерство културы, під котре належыть.
Суть то довгы рокы, почас котрых вычеряло ся дакілько влад, міністрів културы, а докінця ся вычеряло і дакілько ґенералных директорів СНМ, хоць почас цілой той добы там быв головно єден ґенералный директор, одколи представителі Русинів звертають увагу на то, же будова СНМ – Музея русиньской културы в Пряшові не є в добрім стані, і выжадує собі комплексну реконштрукцію.
За цілый тот час не было єдной влады, не было єдного міністра културы, єдного ґенералного директора музея, котрый быв із тым рушыв допереду. Проблемов мали быти все фінанції.
Правда, до дакотрых европскых фінанчных схем ся будова русиньского музея залучіти не могла. Хоць іде о стары цісарьско-кральовскы касарні, Чехословацька людова армія, розумій тота комуністічна, ся своїм выбераным вкусом і чутливостьов ку архітектурі не дала заганьбити почас років, коли там сиділа, і „выліпшыла будову“ в дусі соціалістічного реалізму так, же касарні днесь не мають історічну ціну.
Но все ся із русиньского боку акцентовало, же може прийти од Унії вызва, в котрій буде шанса і на фінанцованя реконштрукції нашого музея, лемже на то треба быти порхитованый.
В простім языку то значіть, же бы было треба із боку міністерства дати пару десяток тісяч евр на зробліня проєктовой документації, котра бы ся в пригоднім часі вытягла. Навеце, покля бы така реконштрукція была фінанцована із европскых грошей, фінанції за документацію бы ся резорту вернули.
Но не было волі ани на то. Навспак, по чудных маніпулаціях на Міністерстві културы, якы прямо засяговали і до Словацького народного музея, перед пару місяцями грозило, же русиньскый музей буде деложованый із властной будовы до даякых провізорных просторів, і будова скінчіть в руках дакого, хто із ньов порішыть іншы кшефты.
Вертаме до ремонту каштеля. При проєкті, котрый поможе СНМ – Музею україньской културы у Свіднику, была якбач інша воля. Музей ці резорт културы нашли грошы на документацію, котрый треба при такых проєктах, але нелем то. При україньскім музею якось із чістого неба впали і грошы на то, жебы проєкт дофінанцовати. І то не малов сумов. Бісідуєме о сумі майже 400 тісяч евр, котры теперь суть.
І так підуть далшы фінанції до свідницького музея, релікту комуністічной українізації Русинів. Не так давно ся там робили і далшы не малы інвестічны проєкты. А Русины мусять і далше бороти ся о то, жебы музей зістав у Пряшові, у властній будові, і жебы нашли ся грошы на то, што є про нас уж неодкладне.
Хочу підкреслити, в данім припаді є єдно, ці то україньскый музей або якыйсь іншый, іде о прінціп. О прінціп, же грошы суть лем про выбраных. Дакому може впасти і стріха на голову, але не є меджі тым выбраным народом. А дахто іншый таку проблему не мать.
Міністерство културы і Словацькый народный музей бы ся о вшыткы свої музея мали старати єднако. А покля є штось крітічне, мало бы то быти пріорітов. Но цілы рокы є сітуація така, же ся чоловіку видить, як кебы Русины в очах резорту културы і музея были знова раз лем тоты – од мачохы.
Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm. Фото: Петро Медвідь, лем.фм.







